6. Sınıf Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler Çalışma Kağıdı 1 (PDF İndir)

Sevgili öğrenciler ve değerli öğretmenlerimiz, vücudumuzun adeta bir orkestra gibi kusursuz bir uyum içinde çalışmasını sağlayan sistemleri inceleyeceğimiz 6. sınıf denetleyici ve düzenleyici sistemler çalışma kağıdı 1 ile karşınızdayız. Bu çalışma kağıdı sayesinde beynimizin ve omuriliğimizin şaşırtıcı görevlerini, reflekslerimizin hayat kurtaran hızını ve kanımızda dolaşarak organlarımıza mesajlar ileten hormonların gizemli dünyasını adım adım öğreneceğiz.

Sinir Sistemi: Merkezi ve Çevresel Sinir Sistemi

Sinir sistemimizi oluşturan milyarlarca küçük sinir hücresinin her birine nöron adı verilir. Merkezi sinir sistemi temel olarak beyin ve omurilikten oluşur; omurilik soğanı ve beyincik de beynin bölümleridir. İstemli yaptığımız kas hareketlerini (yürümek, konuşmak), hafızayı ve öğrenmeyi yöneten organımız beyindir. Beyincik ise vücudumuzun denge ve hareket (kas uyumu) merkezidir; örneğin bisiklete binerken veya ayakta dururken dengemizi sağlar.

Omurilik soğanı; solunum, dolaşım, sindirim ve boşaltım gibi yaşamsal faaliyetlerin çalışmasını kontrol eden “hayat düğmesi”dir. Yutma, çiğneme, hapşırma, öksürme ve kusma gibi otomatik gerçekleşen olayları omurilik soğanı düzenler. Çevresel sinir sistemi ise, tüm vücuda dağılarak (vücudu bir ağ gibi sararak) merkezi sinir sistemi ile organlarımız arasındaki iletişimi sağlayan büyük sinir ağıdır.

Refleks Çeşitleri: Doğuştan Gelen ve Sonradan Kazanılan

Vücudumuzun dışarıdan gelen uyarılara karşı gösterdiği tepkilere refleks denir ve refleks davranışlarını yöneten merkezi sinir sistemi bölümü omuriliktir. Acı hissedildiğinde veya bir tehlike anında omurilik, beyni beklemeden acil olarak kaslara emir gönderip organın tehlikeden uzaklaşmasını sağlar.

Refleksler ikiye ayrılır. Bebeklerdeki emme refleksi, diz kapağımıza vurulunca ayağımızın fırlaması, gürültülü bir ses duyulduğunda aniden irkilme yaşanması, göz doktorunda göze ışık tutulduğunda göz bebeğinin küçülmesi ve karanlık, tozlu bir depoda peş peşe hapşırılması doğuştan gelen (kalıtsal) reflekslere örnektir. Limon görünce ağzın sulanması, bisiklet ve araba sürmek, on parmak klavye ile hızlıca yazı yazabilmek ve hiç bakmadan örgü örebilmek ise sonradan kazanılan (şartlı) reflekslerdir.

GÖRSEL ÖNİZLEME:

Sistem Sorularını Videoyla Çöz!

Omurilik ile omurilik soğanı arasındaki temel fark nedir? İnsülin ve glukagon zıt çalışırken kan şekerini nasıl dengeler? Okul sınavları ve bursluluk taktikleri için kanalımıza abone olun.

▶️ ÇÖZÜM VİDEOLARINI İZLE