Sevgili öğrenciler ve değerli öğretmenlerimiz, fen bilimleri dersinin en gizemli ve en temel konularından biri olan 8. sınıf DNA ve genetik kod çalışma kağıdı 1 ile karşınızdayız. Canlıların tüm kalıtsal şifrelerini barındıran bu muazzam molekülün yapısını, “Kedi Geni” şifresiyle büyükten küçüğe sıralanışını ve nükleotidlerin nasıl eşleştiğini bu çalışma kağıdımızla kalıcı olarak öğreneceksiniz.
DNA, Kromozom, Gen ve Nükleotid İlişkisi
Hücrenin çekirdeğinde bulunan ve solunum, beslenme, üreme gibi yaşamsal faaliyetleri yöneten moleküle DNA (Deoksiribo Nükleik Asit) adı verilir. DNA, hücre bölünmesinden önce protein bir kılıfla birleşerek daha karmaşık ve kalın olan kromozomları oluşturur. Saç rengi, göz rengi ve kan grubu gibi kalıtsal özelliklerimizi belirleyen DNA’nın görev birimlerine ise “Gen” denir.
DNA’nın en küçük yapı taşına ise “Nükleotid” adı verilir. Bu yapıları büyükten küçüğe doğru (karmaşıktan basite doğru) sıraladığımızda Kromozom > DNA > Gen > Nükleotid sıralaması ortaya çıkar. Çalışma kağıdımızın 6. bölümünde bu durumu harika bir benzetmeyle; Uçak (Kromozom) > Koltuklar (DNA) > Oturan İnsan (Gen) > İnsanın elindeki telefon (Nükleotid) şeklinde analiz ederek asla unutmayacağınız bir hafıza çivisi oluşturacaksınız.
8. Sınıf İklim ve Hava Hareketleri – 3
Hücrenin genetik şifresine geçmeden önce, rüzgâr oluşum deneylerini ve sera etkisi konusunu ilk ünitemizin son çalışmasıyla tekrar etmeyi unutmayın.
Nükleotidin Yapısı ve Eşleşme Kuralları
Bir nükleotidin yapısında üç temel parça bulunur: Fosfat, Deoksiriboz şekeri ve Organik Baz. Tüm nükleotidlerde fosfat ve şeker ortakken, organik bazlar farklılık gösterir. Adenin (A), Timin (T), Guanin (G) ve Sitozin (C) olmak üzere dört çeşit organik baz vardır ve bir nükleotid ismini her zaman yapısındaki organik bazdan alır (Örneğin yapısında Adenin bazı olan nükleotide “Adenin Nükleotidi” denir).
DNA çift zincirli sarmal bir yapıya sahiptir. Bu zincirler karşılıklı gelirken her zaman Adenin nükleotidinin karşısına Timin nükleotidi, Guanin nükleotidinin karşısına ise Sitozin nükleotidi gelir. Bu eşleşme kuralı sayesinde bir DNA zincirindeki toplam nükleotid sayısını, sadece tek bir organik bazın sayısını bilerek bulmak bazen mümkün olmasa da, fosfat veya şeker sayısını biliyorsak toplam nükleotid sayısını kesinlikle bulabiliriz. Çünkü bir DNA molekülünde “Toplam Nükleotid Sayısı = Toplam Fosfat Sayısı = Toplam Şeker Sayısı” kuralı geçerlidir. Tüm insanların DNA’sında aynı 4 çeşit nükleotid bulunmasına rağmen canlıların birbirinden farklı olmasının tek sebebi, bu nükleotidlerin DNA üzerindeki “diziliş sırası ve sayısının” farklı olmasıdır.
Konu Tekrarı ve Soru Çözümü:
Soru Çözümü – 3
İNDİRME ÖNİZLEMESİ:
8. Sınıflar, Sizin Fikriniz Bizim İçin Önemli!
Çalışma kağıdımızdaki D/Y etkinliğini çözerken; tüm sağlıklı insanların DNA’sında aynı 4 çeşit nükleotid (A,T,G,C) bulunmasına rağmen neden saç rengimizden boyumuza kadar hepimiz birbirimizden bu kadar farklıyız? Bu şifreyi nasıl çözdünüz? Mantığınızı hemen aşağıya inerek yoruma yazın, cevapları birlikte tartışalım! 👇
Şimdi Yorum Yap📱 Telefondan ve tabletten tek tıkla görüntüle
Heval
29 Ağu 2023, 11:05Cevap anahtarı rica edebilir miyim
dnzhoca
29 Ağu 2023, 12:29gönderildi
Zeynep
29 Ağu 2023, 11:52Emeğinize sağlık öğretmenim. Sayfanızı beğenerek takip ediyorum, dökümanlarınızı severek kullanıyorum. Öğrencilerime de tavsiye de bulunuyorum. Başarılarınızın devamını diliyorum.
dnzhoca
29 Ağu 2023, 12:28çok teşekkür ederim gönderildi.
Sinan
14 Eyl 2023, 21:07teşekkürler