DNZHOCA

DNZHOCAFEN 8. SINIF • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2

8. SINIF FEN BİLİMLERİ • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2

Bu testte 34 soru vardır.

Adı ve Soyadı :

Sınıf / No :

Net :

1.

Toriçelli, deniz seviyesinde ve sıfır santigrat derecede gerçekleştirdiği deneyde cam borudaki cıva yüksekliğini yetmiş altı santimetre ölçmüştür. Bu deney düzeneği deniz seviyesinden alınıp daha yüksek bir dağın zirvesine götürülüyor.

📷 Soru 1 görsel alanıÖnerilen: 1600 × 900 px • Otomatik WebP Deniz seviyesinde bulunan birinci konum ile dağın zirvesinde bulunan ikinci konum şematize edilmiştir. Her iki konumda da cıva çanaklarına daldırılmış cam borulardan oluşan Toriçelli deney düzenekleri yer almaktadır.

Deniz seviyesinde bulunan birinci konum ile dağın zirvesinde bulunan ikinci konum şematize edilmiştir. Her iki konumda da cıva çanaklarına daldırılmış cam borulardan oluşan Toriçelli deney düzenekleri yer almaktadır.

I.Atmosferin yoğunluğu azaldığı için ikinci konumdaki açık hava basıncı daha düşüktür.

II.Cam borudaki cıva yüksekliği yetmiş altı santimetrenin altına düşer.

III.Cam borunun en üst kısmında oluşan boşluğun hacmi azalır.

yapılan değerlendirmelerden hangileri doğrudur?

A)I ve II

B)I ve III

C)II ve III

D)I, II ve III

💡 Çözüm: Deniz seviyesinden yukarılara doğru çıkıldıkça atmosferi oluşturan gazların yoğunluğu ve ağırlığı azalır, bu da açık hava basıncının azalmasına neden olur. Açık hava basıncı azaldığı için cam borudaki cıva sütununu taşıyan kuvvet azalır ve borudaki cıva yüksekliği yetmiş altı santimetrenin altına iner. Cıva seviyesi aşağı indiği için cam borunun en üstünde oluşan boşluğun hacmi artar, azalmaz. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

DNZHOCA • dnzhoca.com

2.

Bir şırınganın ucu cıva dolu kaba daldırılıp pistonu yukarı çekilerek cıvanın şırınga içinde yükselmesi sağlanıyor. Şırınga içindeki sıvı yüksekliği, dışarıdaki açık hava basıncı ile dengelenmektedir.

📷 Soru 2 görsel alanıÖnerilen: 1200 × 675 px • Otomatik WebP Soru 2: Açık hava basıncı görsel alanı

Şırınganın sızdırmaz pistonu daha fazla yukarı çekilerek cıva seviyesini artırma deneyi ile ilgili,

I.Piston yukarı çekildiğinde şırınga içindeki gaz hacmi genişler ve iç gaz basıncı azalır.

II.Deniz seviyesinde yapılan bu deneyde cıva şırınga içinde en fazla yetmiş altı santimetre yüksekliğe çıkabilir.

III.Cıva yerine su kullanılsaydı suyun şırıngada çıkabileceği maksimum yükseklik yetmiş altı santimetre olurdu.

verilen yargılardan hangileri doğrudur?

A)I ve III

B)I ve II

C)II ve III

D)I, II ve III

💡 Çözüm: Piston yukarı çekildiğinde şırınga içindeki hava hacmi genişler ve iç gaz basıncı azalır. Şırınga içindeki cıva yüksekliğini yükselten şey dışarıdaki açık hava basıncıdır. Deniz seviyesinde açık hava basıncı en fazla yetmiş altı santimetre cıva basıncını dengeleyebileceği için şırıngada cıva en fazla yetmiş altı santimetre yükselebilir. Cıva yerine su kullanılsaydı suyun yoğunluğu cıvadan çok küçük olduğu için suyun yükselebileceği maksimum yükseklik yaklaşık on metreyi bulurdu. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

3.

Bir öğretmen boş bir balon jojenin ağzına pipet takarak dikey olarak ısıtıyor. Daha sonra bu balon jojenin ucunu renkli su dolu kaba daldırdığında, bir süre sonra renkli suyun balon jojenin içine doğru hızla fışkırarak dolduğunu gösteriyor.

Renkli suyun balon jojenin içine fışkırarak dolmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A)Isıtılan balon jojenin içindeki havanın genleşerek dışarı çıkması, soğurken iç basıncın düşmesi ve dışarıdaki açık hava basıncının suyu içeri dikey olarak itmesi

B)Renkli suyun sıcaklığının balon jojenin sıcaklığından yüksek olması sebebiyle dikey bir ısı akışının oluşması

C)Balon jojenin içindeki cam yüzeylerin renkli suyu kendine doğru çeken bir dikey manyetik kuvvet uygulaması

D)Kaptaki renkli suyun yoğunluğunun balon jojenin içindeki gazın yoğunluğundan dikey olarak küçük olması

💡 Çözüm: Birinci aşamada balon joje ısıtıldığında içindeki hava genleşir ve pipetten dışarı çıkar. Balon joje renkli suya daldırılıp soğumaya bırakıldığında, içindeki gaz büzüşür ve iç gaz basıncı açık hava basıncının çok altına düşer. Bu durumda kaptaki renkli su yüzeyine etki eden açık hava basıncı, renkli suyu balon jojenin içine doğru dikey olarak fışkırtarak doldurur. Doğru cevap A seçeneğidir.

DNZHOCA

DNZHOCAFEN 8. SINIF • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2

4.

Bir öğrenci, tamamen dolu meyve suyu kutusuna pipet yerleştirerek pipetten havayı çekiyor ve meyve suyunun pipette yükseldiğini gözlemliyor. Öğrenci aynı deneyi meyve suyu kutusunun ağzını hava almayacak şekilde sızdırmaz bantla kapatarak tekrarlıyor.

📷 Soru 4 görsel alanıÖnerilen: 1200 × 675 px • Otomatik WebP Soru 3: Açık hava basıncı görsel alanı

Kutunun ağzı bantla tamamen kapatıldığında meyve suyunun pipet içinde yükselmemesi ile ilgili,

I.Bantlama işlemi kutunun içine etki eden dış açık hava basıncının sıvıyı itmesini engellemiştir.

II.Birinci durumda sıvının pipette yükselmesini sağlayan temel etken sıvı yüzeyine etki eden açık hava basıncıdır.

III.İkinci durumda pipetten hava çekildiğinde kutunun içindeki gaz basıncı dış basınçtan daha büyük hale gelmiştir.

yapılan yorumlardan hangileri doğrudur?

A)Yalnız I

B)I ve III

C)I ve II

D)I, II ve III

💡 Çözüm: Açık hava basıncı, kutunun ağzı açıkken sıvı yüzeyine etki ederek sıvıyı pipete doğru iter. Kutunun ağzı hava almayacak şekilde kapatıldığında, içeri açık hava giremez ve sıvı yüzeyine basınç uygulanamaz, bu yüzden meyve suyu pipette yükselemez. Pipetten hava çekildiğinde kutu içindeki gaz basıncı düşer, dış basınçtan büyük hale gelmez. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

DNZHOCA • dnzhoca.com

5.

Magdeburg yarım küreleri deneyi, açık hava basıncının varlığını ve büyüklüğünü kanıtlayan en önemli deneylerden biridir. İki yarım küre birleştirilip içlerindeki hava tamamen vakumlandığında yarım küreleri birbirinden ayırmak oldukça büyük bir kuvvet gerektirir.

📷 Soru 5 görsel alanıÖnerilen: 1200 × 675 px • Otomatik WebP Soru 4: Açık hava basıncı görsel alanı

Bu yarım kürelerin deniz seviyesinde ve yüksek bir dağ zirvesinde birbirinden ayrılması için gereken minimum kuvvetler karşılaştırıldığında,

I.Deniz seviyesinde açık hava basıncı daha büyük olduğu için küreleri ayırmak için gereken minimum kuvvet en fazladır.

II.Dağ zirvesinde açık hava basıncı azaldığı için küreleri ayırmak daha kolay olur ve gereken kuvvet azalır.

III.Kürelerin içindeki hava tamamen boşaltıldığı için konum neresi olursa olsun gereken ayırma kuvveti tamamen eşittir.

verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A)I ve III

B)II ve III

C)Yalnız I

D)I ve II

💡 Çözüm: Kürelerin içindeki hava boşaltıldığında iç basınç sıfıra yaklaşır. Küreleri dışarıdan sıkıştıran tek kuvvet açık hava basıncıdır. Deniz seviyesinde açık hava basıncı en yüksek değerde olduğu için küreleri bir arada tutan dış kuvvet en büyüktür ve ayırmak için gereken kuvvet de en büyüktür. Dağ zirvesine çıkıldıkça açık hava basıncı azalacağı için küreleri sıkıştıran dış kuvvet azalır, bu yüzden ayırmak daha kolay olur ve gereken kuvvet azalır. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

6.

Laboratuvarda bir damlalığın plastik üst kısmını parmaklarıyla sıkıştıran Ömer, damlalığın cam ucunu su dolu kaba daldırıp parmaklarını serbest bıraktığında suyun damlalık borusu içinde yukarı doğru dikey olarak yükseldiğini gözlemlemektedir.

Damlalık içinde suyun dikey olarak yükselmesini sağlayan temel fiziksel açıklama aşağıdakilerden hangisidir?

A)Plastik kısım serbest bırakıldığında damlalık içindeki hava basıncının düşmesi ve kap yüzeyine etki eden açık hava basıncının suyu boruya dikey olarak itmesi

B)Damlalığın plastik kısmının suyu dikey olarak yukarı doğru çeken bir yer çekimi karşıtı kuvvet üretmesi

C)Su molekülleri ile damlalığın cam yüzeyi arasında oluşan kılcallık kuvvetinin açık hava basıncını tamamen yok etmesi

D)Damlalık içindeki havanın yoğunluğunun suyun yoğunluğundan dikey doğrultuda her zaman daha büyük olması

💡 Çözüm: Damlalığın plastik kafası sıkıştırıldığında içindeki hava dışarı atılır. Damlalık suya daldırılıp plastik kafa serbest bırakıldığında, damlalık içindeki hacim genişler ve iç hava basıncı dış basınca göre çok düşük bir seviyeye iner. Kaptaki su yüzeyine etki eden açık hava basıncı, damlalık borusunun ucundaki düşük basınçtan büyük olduğu için suyu borunun içinde yukarı doğru dikey olarak iter. Doğru cevap A seçeneğidir.

DNZHOCA

DNZHOCAFEN 8. SINIF • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2

7.

Haşlanmış yumurta deneyinde, haşlanmış ve soyulmuş bir yumurta cam şişenin ağzına yerleştiriliyor. Şişenin içinde bir kağıt parçası yakılıp hemen ardından yumurta şişe ağzına kapatıldığında yumurtanın şişenin içine düştüğü gözleniyor.

📷 Soru 7 görsel alanıÖnerilen: 1200 × 675 px • Otomatik WebP Soru 5: Açık hava basıncı görsel alanı

Yumurtanın şişenin içine düşmesini sağlayan basınç dengesindeki değişimlerle ilgili,

I.Şişe içindeki kağıt yandığında şişenin içindeki hava ısınarak genleşir ve dışarı çıkar.

II.Yanma bittikten sonra içerideki hava soğur ve iç gaz basıncı dışarıdaki açık hava basıncından daha küçük hale gelir.

III.Yumurtayı şişenin içine iten temel güç, şişe içindeki gaz basıncının zamanla artmasıdır.

yargılarından hangileri doğrudur?

A)I ve II

B)I ve III

C)II ve III

D)I, II ve III

💡 Çözüm: Şişenin içinde kağıt yandığında hava ısınarak genleşir ve dışarı kaçar. Kağıt sönüp içerideki hava soğuduğunda, şişe içindeki gaz moleküllerinin sayısı azaldığı için şişe içindeki gaz basıncı dışarıdaki açık hava basıncından daha küçük hale gelir. Dışarıdaki açık hava basıncı yumurtayı içeriye doğru iterek düşürür. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

DNZHOCA • dnzhoca.com

8.

Bir cam bardak tamamen su ile doldurulup ağzı düz bir kağıt ile kapatılıyor. Bardak hava almayacak şekilde hızlıca ters çevrildiğinde kağıdın düşmediği ve suyun dökülmediği gözleniyor. Aynı deney bardağın yarısı su, yarısı hava ile doluyken tekrarlanıyor.

📷 Soru 8 görsel alanıÖnerilen: 1200 × 675 px • Otomatik WebP Soru 6: Açık hava basıncı görsel alanı

Bardağın içinde hava boşluğu olmasına rağmen kağıdın düşmemesi ve suyun dökülmemesi ile ilgili,

I.Kağıda alttan etki eden açık hava basıncı, bardak içindeki sıvı basıncı ile iç gaz basıncının toplamından büyüktür.

II.Bardağın yarısının hava ile dolu olması kağıda etki eden açık hava basıncını tamamen ortadan kaldırmıştır.

III.Bardağın içindeki suyun yüksekliği artırılırsa kağıdı tutan açık hava basıncı etkisi azalır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

A)Yalnız I

B)I ve III

C)II ve III

D)I, II ve III

💡 Çözüm: Bardak içinde hava boşluğu varken ters çevrildiğinde, kağıda alttan etki eden açık hava basıncı, bardağın içindeki sıvı basıncı ile üstteki hapsedilmiş gazın basıncının toplamını dengeleyebildiği sürece kağıt düşmez. İçerideki su yüksekliği artırılırsa sıvı basıncı artacağından, dış basıncın bunu dengelemesi zorlaşır ve kağıdı tutan net etki azalır. Dolayısıyla I ve III doğrudur.

9.

Bir elektrikli süpürgenin tozu ve kiri yerdeki yüzeyden çekerek torbasına doldurması açık hava basıncının günlük hayattaki uygulama alanlarından biridir.

Elektrikli süpürgenin tozu içine çekebilmesini sağlayan basınç değişimi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak açıklanmıştır?

A)Süpürgenin içindeki fanın havayı dışarı üfleyerek süpürge içinde düşük basınçlı bir bölge oluşturması ve dışarıdaki büyük açık hava basıncının tozları içeri dikey olarak itmesi

B)Süpürgenin motorunun toz zerrelerini kendine doğru dikey olarak çeken güçlü bir manyetik alan üretmesi

C)Süpürge borusunun ucunda açık hava basıncının aniden artarak tozları borunun içine doğru fırlatması

D)Süpürgenin içindeki hava yoğunluğunun artmasıyla birlikte tozların süpürge içine doğru dikey olarak akması

💡 Çözüm: Elektrikli süpürgenin içindeki fan dönerek süpürgenin içindeki havayı arkadan dışarıya doğru üfleyerek tahliye eder. Bu durum süpürge gövdesinin içinde düşük basınçlı bir bölge oluşturur. Süpürge ucu toza yaklaştırıldığında, dışarıdaki büyük açık hava basıncı tozları yüksek basınçlı bölgeden süpürgenin içindeki bu alçak basınçlı bölgeye doğru dikey olarak sürükleyerek iter. Doğru cevap A seçeneğidir.

DNZHOCA

DNZHOCAFEN 8. SINIF • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2

10.

Helyum gazı ile doldurulmuş esnek bir hava balonu deniz seviyesinde serbest bırakılıyor. Balon gökyüzüne doğru yükseldikçe dış ortamdaki atmosfer basıncı değişmektedir.

📷 Soru 10 görsel alanıÖnerilen: 1200 × 675 px • Otomatik WebP Soru 7: Açık hava basıncı görsel alanı

Esnek balonun yükselirken hacminin büyümesi ve en sonunda patlamasının fiziksel nedeni,

I.Yukarılara çıkıldıkça atmosferi oluşturan gazların yoğunluğunun azalması sonucu açık hava basıncı azalır.

II.Dış açık hava basıncı azaldıkça esnek balonun içindeki gaz basıncı dış basıncı dengelemek için balonun hacmini genişletir.

III.Balonun yükselmesi sırasında helyum gazının yoğunluğu sürekli artmıştır.

yargılarından hangileri doğrudur?

A)I ve III

B)II ve III

C)I ve II

D)I, II ve III

💡 Çözüm: Deniz seviyesinden yukarılara çıkıldıkça açık hava basıncı azalır. Esnek balonların iç basıncı her zaman dış basınca eşitlenmeye çalışır. Dış basınç azaldıkça balon hacmini genişleterek iç basıncını düşürür ve dengeyi korur. Balonun esnek çeperi belirli bir genleşme sınırından sonra bu basınca dayanamayarak patlar. Genleşen balonun içindeki helyum gazının hacmi arttığı için yoğunluğu azalır, artmaz. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

11.

Sıcak hava balonları, balonun altındaki ateşleme sistemiyle balon içindeki havanın sıcaklığı artırılarak gökyüzüne doğru yükseltilir. Bu durum gazların sıcaklıkla değişen özellikleri ile ilgilidir.

📷 Soru 11 görsel alanıÖnerilen: 1200 × 675 px • Otomatik WebP Soru 19: Açık hava basıncı görsel alanı

Balonun içindeki havanın ısıtılmasıyla balonun gökyüzüne doğru yükselmesi olayında,

I.Isınan havanın hacmi genişler ve balonun içindeki gazın yoğunluğu azalır.

II.Balonun içindeki havanın basıncı, ısınma sonucunda dışarıdaki açık hava basıncından daha küçük hale gelir.

III.Balon içindeki yoğunluğun dış atmosfer yoğunluğundan küçük olması balonun yukarı doğru yükselmesini sağlar.

yargılarından hangileri doğrudur?

A)I ve II

B)I ve III

C)I, II ve III

D)II ve III

💡 Çözüm: Isınan hava genleşir ve balon içindeki havanın yoğunluğu dışarıdaki havadan daha küçük hale gelir. Yoğunluk farkından dolayı dikey kaldırma etkisi oluşur ve balon yükselir. Balonun içindeki gaz basıncı dışarıdaki açık hava basıncına eşittir, daha küçük değildir. Dolayısıyla I ve III doğrudur.

DNZHOCA

DNZHOCAFEN 8. SINIF • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2

12.

Toriçelli deneyinde cıva çanağına daldırılan bir metrelik cam borudaki cıva yüksekliği yetmiş altı santimetre ölçülmüştür. Bu deney sırasında cam borunun duruş açısı değiştirilerek boru biraz eğik hale getiriliyor.

📷 Soru 12 görsel alanıÖnerilen: 1200 × 675 px • Otomatik WebP Soru 9: Açık hava basıncı görsel alanı

Cam borunun duruş açısının değiştirilip eğik tutulmasıyla borudaki cıva seviyesinde meydana gelen değişimlerle ilgili,

I.Cam borunun duruş açısı veya eğikliği cıva yüksekliğini (h) etkilemez, dikey yükseklik yine yetmiş altı santimetre kalır.

II.Boru eğik tutulduğunda borunun içindeki cıva sütununun toplam fiziksel uzunluğu yetmiş altı santimetreden fazla olur.

III.Boru eğik hale getirildiğinde borunun en üst kısmında kalan boşluğun hacmi artış gösterir.

yargılarından hangileri doğrudur?

A)I ve II

B)I ve III

C)II ve III

D)I, II ve III

💡 Çözüm: Açık hava basıncinin dengelediği cıva sütununun dikey yüksekliği (h) borunun şekline, kalınlığına veya eğikliğine bağlı değildir, dikey olarak her zaman yetmiş altı santimetredir. Boru eğik tutulduğunda dikey yükseklik değişmezken, boru içindeki cıva sütununun boyu hipotenüs oluşturacağı için fiziksel uzunluğu yetmiş altı santimetreden daha büyük olur. Boru eğik hale getirildiğinde cıva borunun içine daha fazla dolacağı için üst kısımdaki boşluğun hacmi azalır, artmaz. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

DNZHOCA • dnzhoca.com

13.

Bir sifon düzeneğinde, yüksekteki bir beher içinde bulunan su, daldırılan içi su dolu bir hortum yardımıyla yerdeki boş bir kovaya akıtılmaktadır. Beher ve kova arasındaki yükseklik farkı h kadardır.

📷 Soru 13 görsel alanıÖnerilen: 1200 × 675 px • Otomatik WebP Soru 10: Açık hava basıncı görsel alanı

Sifon düzeneğindeki sıvı akışının daha yüksek bir dağ zirvesine taşındığında meydana gelecek değişimlerle ilgili,

I.Dağ zirvesinde açık hava basıncı azaldığı için sıvı akış hızı deniz seviyesine göre azalır.

II.Dağ zirvesinde beherdeki suyun derinliği ve yoğunluğu değişmediği için akış hızı tamamen aynı kalır.

III.İki kap arasındaki yükseklik farkı (h) artırılırsa sıvı akış hızı artış gösterir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

A)Yalnız II

B)Yalnız III

C)I ve III

D)II ve III

💡 Çözüm: Sifonlama işleminde akış hızını belirleyen şey iki kap arasındaki yükseklik farkı (h) ve yer çekimi ivmesidir. Açık hava basıncının değişmesi, borunun içindeki sıvı sütununun kesintisizliğini etkilemediği sürece akış hızını doğrudan etkilemez. Ayrıca yükseklik farkı artarsa akış hızı artar. Dolayısıyla II ve III doğrudur.

14.

Günlük hayatta kullanılan deodorant şişelerinin veya yangın söndürme tüplerinin üzerindeki vana düğmesine basıldığında içindeki gaz veya sıvı karışım büyük bir hızla dışarı doğru püskürmektedir.

Deodorant veya yangın tüplerindeki bu püskürme olayının temel fiziksel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A)Şişe içindeki gaz basıncının dışarıdaki açık hava basıncından çok daha büyük olması ve vananın açılmasıyla yüksek basınçtan alçak basınca doğru bir dikey akışın başlaması

B)Şişenin dışındaki açık hava basıncının vananın açıldığı anda dikey olarak tamamen sıfıra inmesi

C)Şişe içindeki gazın yoğunluğunun dışarıdaki hava yoğunluğundan dikey olarak daha küçük olması

D)Şişenin iç yüzeyinin gaz moleküllerini dikey olarak dışarı doğru iten bir elektrostatik kuvvet uygulaması

💡 Çözüm: Deodorant ve yangın söndürme tüplerinin içine yüksek basınç altında sıkıştırılmış gazlar doldurulur. Bu tüplerin iç basıncı, dışarıdaki açık hava basıncından oldukça büyüktür. Vana düğmesine basılıp dışarısı ile bağlantı açıldığında, yüksek basınçlı gaz molekülleri açık hava basıncının olduğu alçak basınçlı dış ortama doğru dikey ve yatay doğrultuda büyük bir hızla akarak püskürür. Doğru cevap A seçeneğidir.

DNZHOCA

DNZHOCAFEN 8. SINIF • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2

15.

Plastik bir pet şişenin içine bir miktar sıcak su konulup çalkalanıyor ve dökülüyor. Şişenin kapağı hızlıca kapatıldığında bir süre sonra şişenin içeri doğru büzüşerek şeklinin bozulduğu gözlemleniyor.

📷 Soru 15 görsel alanıÖnerilen: 1200 × 675 px • Otomatik WebP Soru 11: Açık hava basıncı görsel alanı

Pet şişenin içeri doğru büzüşerek şeklinin bozulması olayında etkili olan basınç dengeleri ile ilgili,

I.Şişe içindeki sıcak su döküldükten sonra içerideki hava ısınmış ve kapak kapatıldığında hapsedilmiştir.

II.Şişe içindeki sıcak hava soğuduğunda iç gaz basıncı dışarıdaki açık hava basıncından daha küçük hale gelmiştir.

III.Şişeyi içeri doğru büzüştüren temel kuvvet dışarıdaki açık hava basıncıdır.

yargılarından hangileri doğrudur?

A)I ve II

B)I ve III

C)I, II ve III

D)II ve III

💡 Çözüm: Şişenin içine sıcak su konulup döküldüğünde içerideki hava ısınarak genleşir ve bir kısmı dışarı çıkar. Kapak kapatıldığında ise içeride daha az sayıda gaz molekülü hapsedilmiş olur. İçeride kalan sıcak hava soğuduğunda, gaz moleküllerinin hızı ve çarpma sayısı azalır, bu da iç gaz basıncının dış açık hava basıncından çok daha düşük bir değere inmesine yol açar. Dışarıdaki açık hava basıncı, iç basınca göre daha büyük olduğu için şişeyi dışarıdan sıkıştırarak büzüştürür. Her üç öncül de doğrudur.

DNZHOCA • dnzhoca.com

16.

Toriçelli deneyinde kullanılan cam borunun içindeki cıva yetmiş altı santimetre seviyesinde dengelenmiştir. Deney sırasında kullanılan cam borulardan birinin içine yanlışlıkla bir miktar hava kaçıyor.

📷 Soru 16 görsel alanıÖnerilen: 1200 × 675 px • Otomatik WebP Soru 13: Açık hava basıncı görsel alanı

İkinci borunun üst kısmına bir miktar hava kaçması durumunda borudaki cıva seviyesinde meydana gelen değişimlerle ilgili,

I.Hapsedilen hava molekülleri cıva yüzeyine aşağı yönlü bir gaz basıncı uygular.

II.Borudaki cıvayı aşağı doğru iten bu gaz basıncı nedeniyle cıva yüksekliği yetmiş altı santimetrenin altına düşer.

III.İkinci borudaki toplam basınç dengesi açık hava basıncı ile boru içindeki gaz basıncının toplamına eşitlenmiştir.

yargılarından hangileri doğrudur?

A)I ve II

B)I ve III

C)II ve III

D)I, II ve III

💡 Çözüm: Borunun üst kısmına kaçan hava molekülleri cıva sütununa aşağıya doğru bir gaz basıncı uygular. Cıva sütununun üzerindeki bu ek gaz basıncı, dışarıdaki açık hava basıncının cıvayı boruda tutma etkisini zorlaştırır ve cıva seviyesi aşağıya inerek yetmiş altı santimetrenin altına düşer. Boru tabanındaki toplam basınç dengesi, açık hava basıncının cıva sütunu basıncı ile boru içindeki gaz basıncının toplamına eşit olmasıyla kurulur. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

17.

Kamil, içi meyve suyu dolu bir kutuya pipet daldırıp içindeki havayı içine doğru güçlüce çektiğinde meyve suyu kutusunun yan yüzeylerinin içeriye doğru büzülerek çöktüğünü gözlemlemektedir.

Meyve suyu kutusunun içe doğru çökmesini sağlayan temel fiziksel neden aşağıdakilerden hangisidir?

A)Pipetle hava çekildiğinde kutu içindeki gaz basıncının düşmesi ve dışarıdaki açık hava basıncının kutuyu dıştan içeri doğru sıkıştırması

B)Meyve suyunun kutunun tabanına uyguladığı dikey sıvı basıncının pipetle çekilince aniden tamamen sıfırlanması

C)Pipet içindeki sıvı hızının artması sebebiyle kutunun iç yüzeyinde oluşan dikey statik basıncın artması

D)Kutunun yapıldığı malzemenin esneklik özelliğinin sıvı ile temas ettiğinde dikey olarak tamamen kaybolması

💡 Çözüm: Pipet yardımıyla meyve suyu kutusunun içindeki hava çekildiğinde kutu içerisindeki gaz moleküllerinin sayısı azalır ve iç gaz basıncı düşer. Kutunun dış yüzeyine etki eden açık hava basıncı, kutu içindeki düşük basınçtan daha büyük hale geldiği için kutunun esnek olan yan duvarlarını dışarıdan içeriye doğru dikey olarak sıkıştırır ve kutunun büzülerek çökmesine neden olur. Doğru cevap A seçeneğidir.

DNZHOCA

DNZHOCAFEN 8. SINIF • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2

18.

Geçirimsiz iki tabaka arasında sıkışarak duran yeraltı sularının açılan sondaj kuyularından kendiliğinden yeryüzüne fışkırması artezyen kaynaklarını oluşturur. Bir dağın yamaçlarında iki farklı konumda sondaj kuyuları açılıyor.

📷 Soru 18 görsel alanıÖnerilen: 1200 × 675 px • Otomatik WebP Soru 12: Açık hava basıncı görsel alanı

Sondaj boruları daldırıldıktan sonra suların yeryüzüne fışkırma durumları değerlendirildiğinde,

I.K noktasında su kendiliğinden çıkamaz çünkü K noktası yeraltı su seviyesinin üzerindedir ve açık hava basıncı su basıncından büyüktür.

II.L noktasında su kendiliğinden fışkırır çünkü L noktası yeraltı su seviyesinin altındadır ve yeraltındaki su basıncı açık hava basıncından büyüktür.

III.L noktasındaki suyun fışkırma hızı, bu noktadaki açık hava basıncı artırılırsa artış gösterir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

A)I ve III

B)II ve III

C)Yalnız II

D)I ve II

💡 Çözüm: K noktası yeraltı su seviyesinin üzerinde kaldığı için yeraltı suyunun basıncı açık hava basıncını yenemez ve su kendiliğinden çıkamaz. L noktası ise yeraltı su seviyesinin altında yer aldığı için yeraltındaki sıkışmış suyun oluşturduğu sıvı basıncı açık hava basıncını kolaylıkla yenerek suyun kendiliğinden yeryüzüne fışkırmasını sağlar. L noktasındaki açık hava basıncı artırılırsa fışkırma hızı azalır çünkü dış basınç suun çıkışını zorlaştırır. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

19.

Zeynep, banyonun pürüzsüz fayans yüzeyine vantuzlu bir askıyı sıkıca bastırarak yapıştırıyor ve üzerine ağır bir havlu asıyor. Vantuzun fayans yüzeyine çok güçlü bir şekilde tutunduğunu ve aşağı dikey olarak kaymadığını görüyor.

Vantuzlu askının yüzeye sıkıca tutunmasını sağlayan temel etken aşağıdakilerden hangisidir?

A)Vantuz bastırıldığında içindeki havanın dışarı çıkmasıyla iç basıncın azalması ve dışarıdaki büyük açık hava basıncının vantuzu yüzeye dikey olarak bastırması

B)Vantuz ile pürüzsüz fayans yüzeyi arasında kimyasal bir yapışma kuvvetinin doğrudan meydana gelmesi

C)Vantuzun yapıldığı plastik malzemenin esneklik katsayısının havanın dikey sıcaklığıyla artması

D)Vantuzun içindeki hava moleküllerinin fayans yüzeyine uyguladığı dikey çekim kuvvetinin yer çekiminden büyük olması

💡 Çözüm: Vantuz pürüzsüz yüzeye dikey olarak bastırıldığında vantuzun içindeki havanın neredeyse tamamı dışarıya dikey olarak itilir ve vantuzun iç bölgesi düşük basınçlı (neredeyse havasız) bir alan haline gelir. Dışarıdaki açık hava basıncı vantuzun içindeki bu düşük basınç değerinden çok daha büyük olduğu için, vantuzun dış yüzeyine dikey yönde güçlü bir itme kuvveti uygulayarak vantuzu fayansta sabit tutar. Doğru cevap A seçeneğidir.

DNZHOCA

DNZHOCAFEN 8. SINIF • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2

20.

İçi boş metal bir yağ tenekesinin içindeki hava, sızdırmaz bir vakum pompası yardımıyla dışarı doğru çekiliyor. Bir süre sonra tenekenin yüzeylerinin içeri doğru büzüştüğü gözleniyor.

📷 Soru 20 görsel alanıÖnerilen: 1200 × 675 px • Otomatik WebP Soru 14: Açık hava basıncı görsel alanı

Tenekenin içeri doğru büzüşmesi olayını kontrol eden basınç dengeleri ile ilgili,

I.Hava boşaltıldığında tenekenin içindeki gaz tanecikleri azaldığı için iç gaz basıncı düşmüştür.

II.Tenekeyi dışarıdan içeriye doğru büzüştüren temel kuvvet dışarıdaki açık hava basıncıdır.

III.Bu düzenek daha yüksek bir dağ zirvesine götürülüp vakumlansaydı büzüşme miktarı deniz seviyesine göre daha fazla olurdu.

verilen yargılardan hangileri doğrudur?

A)I ve III

B)I ve II

C)II ve III

D)I, II ve III

💡 Çözüm: Vakumlama yapıldığında tenekenin içindeki gaz moleküllerinin sayısı azalır ve iç gaz basıncı düşer. Tenekenin büzüşmesini sağlayan temel kuvvet, iç basınçtan daha büyük hale gelen dışarıdaki açık hava basıncıdır. Bu düzenek dağ zirvesine taşınsaydı, dağ zirvesindeki dış açık hava basıncı deniz seviyesine göre daha küçük olacağı için tenekeye uygulanan sıkıştırma kuvveti azalır ve büzüşme miktarı deniz seviyesine göre daha az olurdu. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

DNZHOCA • dnzhoca.com

21.

Bir cam fanusun içine şişirilmiş esnek bir balon yerleştiriliyor. Fanusun ağzı sızdırmaz bir kapakla kapatıldıktan sonra içindeki hava bir tahliye pompası yardımıyla yavaşça boşaltılıyor.

📷 Soru 21 görsel alanıÖnerilen: 1200 × 675 px • Otomatik WebP Soru 16: Açık hava basıncı görsel alanı

Cam fanusun içindeki hava tahliye pompasıyla boşaltıldıkça balonda meydana gelen değişimlerle ilgili,

I.Fanus içindeki gaz molekülleri azaldığı için balona dışarıdan etki eden gaz basıncı zamanla azalır.

II.Balonun içindeki gazın basıncı, azalan dış basıncı dengelemek için balonun hacmini genişletir.

III.Balon genişledikçe balonun içindeki gazın yoğunluğu sürekli artış gösterir.

yargılarından hangileri doğrudur?

A)I ve III

B)II ve III

C)Yalnız I

D)I ve II

💡 Çözüm: Fanusun içindeki hava boşaltıldıkça balona dışarıdan uygulanan gaz basıncı azalır. Balonun içindeki gazın basıncı dış basıncı dengelemek amacıyla balon hacmini genişletir. Balon hacmi genişledikçe içindeki gazın birim hacimdeki molekül sayısı (yoğunluğu) azalır, artmaz. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

22.

Toriçelli deneyinde kullanılan dikey cam borunun üst kısmında hiç hava kalmayacak şekilde tamamen cıva ile doldurulup cıva çanağına ters daldırıldığında yükseklik yetmiş altı santimetre ölçülmüştür.

Eğer cam borunun üst kısmında bir miktar hava kalacak şekilde deney yapılsaydı dikey cıva seviyesinde nasıl bir değişim gözlemlenirdi?

A)Borunun üst kısmındaki havanın cıva yüzeyine aşağı doğru dikey bir basınç uygulaması nedeniyle dikey cıva yüksekliği yetmiş altı santimetreden daha az olurdu.

B)Borudaki havanın cıvayı dikey olarak yukarı doğru çekmesi nedeniyle cıva yüksekliği yetmiş altı santimetreden daha fazla olurdu.

C)Açık hava basıncı sadece çanaktaki cıva yüzeyine etki ettiği için borudaki cıva yüksekliği yine yetmiş altı santimetre olarak kalırdı.

D)Borunun içindeki hava cıvanın yoğunluğunu azaltacağı için cıva sütunu tamamen aşağı dökülür ve boru boşalırdı.

💡 Çözüm: Cam borunun üst kısmında boşluk yerine bir miktar hava kalırsa, bu sıkışan hava borudaki cıva yüzeyine aşağı doğru dikey bir gaz basıncı uygular. Açık hava basıncı bu durumda cıva sütununun sıvı basıncı ile üstte sıkışan havanın gaz basıncının toplamını dengelemek zorunda kalır. Dolayısıyla cıvanın kendi dikey yüksekliği başlangıçtaki yetmiş altı santimetre değerine ulaşamaz ve daha az olur. Doğru cevap A seçeneğidir.

DNZHOCA

DNZHOCAFEN 8. SINIF • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2

23.

İçinde renklendirilmiş su bulunan bir kaba yanan bir mum yerleştiriliyor. Mumun üzerine bir cam deney tüpü kapatıldığında, bir süre sonra mumun söndüğü ve deney tüpü içindeki sıvı seviyesinin yükseldiği gözlemleniyor.

📷 Soru 23 görsel alanıÖnerilen: 1800 × 600 px • Otomatik WebP Soru 15: Görsel alanı

I.Mumun yanması sırasında deney tüpü içindeki oksijen gazı tükenmiş ve gaz molekül sayısı azalmıştır.

II.Mum söndükten sonra deney tüpünün içindeki gaz basıncı dışarıdaki açık hava basıncından daha küçük hale gelmiştir.

III.Sıvı yüzeyine etki eden açık hava basıncı sıvıyı yüksek basınçtan alçak basınçlı tüpün içine doğru itmiştir.

verilen çıkarımlardan hangileri doğrudur?

A)I ve II

B)I ve III

C)II ve III

D)I, II ve III

💡 Çözüm: Deney tüpündeki oksijen gazı yanma reaksiyonuyla harcanır. Reaksiyon bittikten ve içerideki hava soğuduktan sonra tüpün içindeki gaz basıncı dışarıdaki açık hava basınç değerinden daha düşük bir seviyeye geriler. Dışarıdaki açık hava basıncı, kabın tabanındaki açık sıvı yüzeyine etki ederek sıvıyı tüpün içine doğru iter ve sıvı seviyesini yükseltir. Her üç öncül de doğrudur.

24.

Bir çocuk pipet yardımıyla sızdırmaz kapaklı bir şişedeki suyu içerken bir süre sonra şişenin pipetinden su çekmekte oldukça zorlanmaktadır. Şişenin kapağında küçük bir delik açıldığında ise suyun tekrar rahatça çekildiği gözleniyor.

📷 Soru 24 görsel alanıÖnerilen: 1200 × 675 px • Otomatik WebP Soru 18: Açık hava basıncı görsel alanı

Kapakta delik açıldığında suyun tekrar rahatça pipet içinde yükselmesini sağlayan fiziksel etken,

I.Birinci durumda su çekildikçe şişe içindeki hava hacmi genişlemiş ve iç gaz basıncı azalmıştır.

II.Açılan delik, dışarıdaki açık hava basıncının şişe içine girmesini sağlayarak sıvı yüzeyine basınç uygulamasını sağlamıştır.

III.Kapakta delik açılması suyun şişe içindeki yoğunluğunu azaltmıştır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

A)I ve III

B)I ve II

C)II ve III

D)I, II ve III

💡 Çözüm: Sızdırmaz şişeden su çekildiğinde üstte kalan havanın basıncı düşer, bu yüzden açık hava basıncı sıvı yüzeyine etki edemediğinden su çekmek zorlaşır. Kapakta delik açıldığında, dışarıdaki açık hava basıncı içeri girer ve sıvı yüzeyine dikey itme kuvveti uygulayarak suun pipet içinde yükselmesini sağlar. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

DNZHOCA

DNZHOCAFEN 8. SINIF • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2

25.

İki ucu açık cam bir tüpün alt ucu hafif metal bir levha ile kapatılıyor. Cam tüp su dolu kaba daldırıldığında metal levhanın altındaki suyun basıncı nedeniyle dökülmeden tüpün altında kaldığı gözleniyor.

📷 Soru 25 görsel alanıÖnerilen: 1200 × 675 px • Otomatik WebP Soru 17: Açık hava basıncı görsel alanı

Cam tüpün altındaki metal levhanın dökülmeden dengede kalmasında etkili olan basınç dengesi ile ilgili,

I.Levhanın düşmesini engelleyen temel etken, levhanın alt yüzeyine etki eden sıvı basıncı kuvvetidir.

II.Tüp daha da derine daldırılırsa levhanın altındaki sıvı basıncı artar.

III.Sıvı yüzeyine etki eden açık hava basıncı, bu basıncı sıvı aracılığıyla ileterek levhanın dengelenmesinde dolaylı rol oynar.

yargılarından hangileri doğrudur?

A)I, II ve III

B)I ve II

C)II ve III

D)I ve III

💡 Çözüm: Levhayı yukarı doğru iten temel kuvvet, derinlikle orantılı olarak artan sıvı basıncı kuvvetidir. Sıvılar üzerlerine uygulanan açık hava basıncını her noktaya aynen ilettiğinden, açık hava basıncı da bu denge durumunun kurulmasında dolaylı olarak etkilidir. Her üç öncül de doğrudur.

26.

Ağız kısımlarından birleştirilip içindeki havası tamamen vakumlanan metal iki Magdeburg yarım küresi deniz seviyesinde dengelenmiştir. Bu yapışık küreler hava tahliye pompası bağlı şeffaf bir cam fanusun içine yerleştiriliyor.

📷 Soru 26 görsel alanıÖnerilen: 1200 × 675 px • Otomatik WebP Soru 20: Açık hava basıncı görsel alanı

Cam fanusun içindeki hava pompa yardımıyla tamamen vakumlandığında yapışık yarım kürelerde meydana gelen değişimlerle ilgili,

I.Fanus içindeki hava boşaltıldıkça yarım küreleri dışarıdan sıkıştıran açık hava basıncı etkisi azalır.

II.Fanusun içindeki basınç sıfıra indiğinde küreler kendiliğinden birbirinden ayrılır.

III.Kürelerin ayrılmaması için fanusun içine dışarıdan ek yüksek basınçlı hava pompalanmalıdır.

çıkarımlarından hangileri doğrudur?

A)I ve III

B)II ve III

C)Yalnız II

D)I ve II

💡 Çözüm: Kürelerin yapışık kalmasını sağlayan tek şey dışarıdaki açık hava basıncıdır. Fanusun içindeki hava boşaltıldıkça küreleri sıkıştıran dış hava basıncı azalır. İç ve dış basınç tamamen eşitlendiğinde (sıfırlandığında) küreler kendiliğinden birbirinden ayrılır. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

DNZHOCA

DNZHOCAFEN 8. SINIF • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2

27.

Bir ucu kapalı, diğer ucu açık olan bir U borusunun kapalı ucunda bir miktar gaz hapsedilmiştir. Borunun içindeki sıvı her iki kolda da belirli seviyelerde dengede durmaktadır.

📷 Soru 27 görsel alanıÖnerilen: 1200 × 675 px • Otomatik WebP Soru 15: Açık hava basıncı görsel alanı

Bu U borusu düzenek sızdırmaz şekilde kapatılmadan deniz seviyesinden daha yüksek bir dağ zirvesine taşındığında,

I.Dağ zirvesinde açık hava basıncı azaldığı için açık koldaki sıvı seviyesi yükselir.

II.Açık hava basıncı azaldıkça kapalı uçtaki gazın hacmi genişler ve sol koldaki sıvı seviyesi aşağı iner.

III.Açık koldaki sıvı seviyesi aşağı inerken, kapalı koldaki sıvı seviyesi yükselir.

meydana gelen değişimlerle ilgili verilenlerden hangileri doğrudur?

A)Yalnız I

B)Yalnız II

C)I ve II

D)II ve III

💡 Çözüm: Dağ zirvesine çıkıldığında açık koldan sıvı yüzeyine etki eden açık hava basıncı azalır. Açık koldaki dış basınç azaldığında, kapalı uçtaki gazın basıncı daha büyük kalır ve gaz genleşerek sol koldaki sıvıyı aşağı doğru iter. Bu genleşmenin etkisiyle sol koldaki sıvı aşağı inerken sağ (açık) koldaki sıvı dikey olarak yukarı çıkar. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

DNZHOCA • dnzhoca.com

28.

Atmosferi oluşturan gazların yoğunluğu ve ağırlığı yerküre üzerinde her yükseltide tamamen aynı değildir. Bir araştırmacı üç farklı dikey yükseltide açık hava basıncı ölçümleri gerçekleştiriyor.

📷 Soru 28 görsel alanıÖnerilen: 1200 × 675 px • Otomatik WebP Soru 22: Açık hava basıncı görsel alanı

K, L ve M noktalarındaki açık hava basıncı değerlerinin dikey sütun grafik eşleştirmeleri yapıldığında,

I.En yüksek açık hava basıncı deniz seviyesindeki K noktasında ölçülür.

II.M noktasındaki açık hava basıncı değeri en küçüktür.

III.L noktasındaki açık hava basıncı değeri K noktasındakinden büyük, M noktasındakinden küçüktür.

verilen çıkarımlardan hangileri doğrudur?

A)I ve III

B)I ve II

C)II ve III

D)I, II ve III

💡 Çözüm: Deniz seviyesinde (K noktası) gaz moleküllerinin yoğunluğu ve ağırlığı en fazla olduğu için açık hava basıncı en büyüktür. Yükseklere çıkıldıkça atmosfer yoğunluğu azalacağından en zirvedeki M noktasında açık hava basıncı değeri en küçüktür. L noktasındaki basınç ise K'den küçük, M'den büyüktür. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

29.

Deniz seviyesinde bulunan bir barometre ile dağın zirvesine doğru dikey olarak tırmanan bir dağcı grubu, belirli dikey aralıklarla barometredeki cıva yüksekliğini ölçerek kaydetmektedir. Dağcılar deniz seviyesinden yukarılara doğru çıktıkça barometredeki dikey cıva seviyesinin sürekli olarak azaldığını gözlemlemişlerdir.

Barometrede ölçülen dikey cıva yüksekliğinin azalmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A)Deniz seviyesinden yukarılara çıkıldıkça havadaki gaz yoğunluğunun ve dolayısıyla açık hava basıncının azalması

B)Yüksek yerlerde sıcaklığın daha düşük olması sebebiyle cıvanın büzüşerek dikey hacminin küçülmesi

C)Dağın zirvesinde yer çekimi kuvvetinin daha fazla olması nedeniyle cıvanın kaba dikey olarak geri dökülmesi

D)Dağ yüzeyindeki rüzgarların barometre borusunun ağzına uyguladığı dikey sıvı basıncını sürekli artırması

💡 Çözüm: Atmosferdeki gazların yoğunluğu yer çekiminin etkisiyle deniz seviyesinde en fazladır. Deniz seviyesinden yukarılara doğru dikey olarak çıkıldıkça havadaki gaz moleküllerinin yoğunluğu ve dolayısıyla havanın ağırlığından kaynaklanan açık hava basıncı sürekli azalır. Bu basınç azaldığı için barometre içindeki cıvayı yukarı iten dikey kuvvet de düşer ve barometredeki cıva yüksekliği azalır. Doğru cevap A seçeneğidir.

DNZHOCA

DNZHOCAFEN 8. SINIF • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2

30.

İçi suyla dolu ağzı açık cam bir şişenin içine yerleştirilen bir pipetten yukarıya doğru üflendiğinde, şişenin yanındaki pipetten dışarıya doğru sıvı fışkırdığı gözlemleniyor.

📷 Soru 30 görsel alanıÖnerilen: 1200 × 675 px • Otomatik WebP Soru 23: Açık hava basıncı görsel alanı

Üstteki pipetten üflendiğinde yan taraftaki pipetten su fışkırmasının fiziksel nedeni,

I.Üfleme yapıldığında şişe içindeki su yüzeyine etki eden gaz basıncı artış göstermiştir.

II.Sıvılar üzerlerine uygulanan basıncı her yöne aynen iletmiştir.

III.Üfleme yapılması şişe içindeki suun yoğunluğunu artırmıştır.

yargılarından hangileri doğrudur?

A)I ve III

B)II ve III

C)I ve II

D)I, II ve III

💡 Çözüm: Üstteki pipetten üflendiğinde, şişe içindeki gaz tanecikleri su yüzeyine ek bir gaz basıncı uygular. Sıvılar üzerlerine uygulanan bu basınç artışını temas ettikleri her yöne aynen ilettiğinden, basınç yan pipetin ucuna ulaşarak sıvıyı dışarıya fışkırtır. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

DNZHOCA • dnzhoca.com

31.

Vantuzlu askılar, vantuzun içindeki havanın tamamen boşaltılarak pürüzsüz düz bir yüzeye bastırılmasıyla yüzeye sıkıca tutunurlar. Vantuzu yüzeye doğru güçlü bir şekilde iten temel güç açık hava basıncıdır.

📷 Soru 31 görsel alanıÖnerilen: 1200 × 675 px • Otomatik WebP Soru 24: Açık hava basıncı görsel alanı

Bu vantuzlu askı düzeneği deniz seviyesinden daha yüksek bir dağ zirvesine taşındığında,

I.Dağ zirvesinde açık hava basıncı azaldığı için vantuzu yüzeye sıkıştıran dış kuvvet azalır.

II.Vantuzun dağ zirvesinde taşıyabileceği maksimum ağırlık miktarı azalır.

III.Vantuzun yapıştırıldığı yüzey alanı küçüldüğü için vantuz düşer.

meydana gelen değişimlerle ilgili verilenlerden hangileri doğrudur?

A)I ve III

B)II ve III

C)Yalnız I

D)I ve II

💡 Çözüm: Dağ zirvesinde açık hava basıncı azalır, bu da vantuzu yüzeye bastıran kuvvetin azalmasına neden olur. Sıkıştırma kuvveti azaldığı için vantuzun yüzeye tutunma direnci ve dolayısıyla taşıyabileceği maksimum yük miktarı da azalır. Yüzey alanı değişmez. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

32.

Basınç odasında cıva çanağına daldırılan cam borudaki cıva yüksekliği yetmiş altı santimetre ölçülmüştür. Odanın içindeki hava miktarı sızdırmaz vanalar yardımıyla kontrol edilmektedir.

📷 Soru 32 görsel alanıÖnerilen: 1200 × 675 px • Otomatik WebP Soru 25: Açık hava basıncı görsel alanı

Kompresör yardımıyla odanın içine ek hava pompalandığında meydana gelen değişimlerle ilgili,

I.Odanın içindeki hava molekülleri artacağı için cıva çanağına uygulanan dış gaz basıncı artar.

II.Dış gaz basıncı arttıkça cam borudaki cıva seviyesi yetmiş altı santimetrenin üzerine yükselir.

III.Odanın içindeki havanın boşalması durumunda cam borudaki cıva seviyesi azalır.

yargılarından hangileri doğrudur?

A)I ve II

B)I ve III

C)II ve III

D)I, II ve III

💡 Çözüm: Kompresörle oda içine hava pompalandığında gaz tanecikleri artar, dış açık hava basıncı etkisi artırılmış olur. Artan basınç cıvayı borunun içinde daha fazla yükselterek yetmiş altı santimetrenin üzerine çıkarır. Odanın havası boşaltılırsa dış gaz basıncı azalacağı için cıva seviyesi aşağıya iner. Her üç öncül de doğrudur.

DNZHOCA

DNZHOCAFEN 8. SINIF • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2

33.

İnce cam bir kılcal tüpün içine bir miktar cıva dökülüyor ve tüpün içinde cıva sütunu ile hapsedilmiş bir miktar hava kalıyor. Tüp dikey doğrultuda ters çevrilerek yerleştirildiğinde cıva dökülmeden dengede kalıyor.

📷 Soru 33 görsel alanıÖnerilen: 1200 × 675 px • Otomatik WebP Soru 20: Açık hava basıncı görsel alanı

Ters çevrilmiş tüpteki cıvanın aşağıya doğru dökülmeden dengede kalmasını sağlayan basınç dengesi ile ilgili,

I.Cıvaya alttan etki eden açık hava basıncı, cıva sütununun ağırlığı ile üstteki hapsedilmiş gaz basıncının toplamına eşittir.

II.Açık hava basıncı cıvayı yukarıya doğru iterek düşmesini engellemektedir.

III.Tüp daha yüksek bir dağ zirvesine taşınırsa cıva sütunu dökülebilir.

yargılarından hangileri doğrudur?

A)I, II ve III

B)I ve II

C)II ve III

D)I ve III

💡 Çözüm: Ters çevrilmiş tüpte dikey denge durumunda alttan etki eden açık hava basıncı, borudaki cıva sütununun ağırlığından kaynaklanan basınç ile üst taraftaki hapsedilmiş gazın basıncının toplamını karşılar. Dağ zirvesine taşındığında dışarıdaki açık hava basıncı azalacağı için cıva ve iç gazın toplam basıncını dengeleyemez ve cıva dökülür. Her üç öncül de doğrudur.

34.

Toriçelli, deniz seviyesinde ve sıfır santigrat derecede yaptığı deneyde cıva dolu cam borudaki dikey sıvı yüksekliğini 76 santimetre olarak ölçmüştür.

Deneyde kullanılan cıva yerine yoğunluğu cıvadan daha küçük olan bir sıvı kullanılsaydı cam borudaki dikey sıvı seviyesinde nasıl bir değişim gözlemlenirdi?

A)Sıvının yoğunluğu küçük olduğu için dikey sıvı yüksekliği yetmiş altı santimetreden daha fazla olurdu.

B)Sıvı cinsi açık hava basıncını etkilemediği için dikey sıvı yüksekliği yine yetmiş altı santimetre kalırdı.

C)Sıvının yoğunluğu küçük olduğu için açık hava basıncı sıvıyı yukarı itemez ve dikey yükseklik sıfır olurdu.

D)Sıvı uçucu bir özelliğe sahip olduğu için cam borunun üst kısmında biriken gaz basıncı sıvı yüksekliğini tamamen azaltırdı.

💡 Çözüm: Açık hava basıncı deniz seviyesinde ve sıfır santigrat derecede yetmiş altı santimetre dikey cıva sütununun yaptığı sıvı basıncına eşittir. Sıvı basıncı yoğunlukla doğru orantılıdır. Cıva yerine yoğunluğu çok daha küçük olan bir sıvı kullanılırsa, açık hava basıncını dengeleyebilmek için gerekli olan dikey sıvı yüksekliği çok daha fazla olmak zorundadır. Bu nedenle dikey sıvı yüksekliği yetmiş altı santimetreden büyük olur. Doğru cevap A seçeneğidir.

DNZHOCAFEN 8. SINIF • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2

DNZHOCA ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMECEVAP + ÇÖZÜM DOSYASI

AÇIK HAVA BASINCI

CEVAP ANAHTARI

8. SINIF FEN BİLİMLERİ • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2 • Tüm doğru cevaplar tek sayfada gösterilmiştir.

34TOPLAM SORU

34CEVABI HAZIR

0EKSİK CEVAP

Tüm Soruların Cevapları

1A

2B

3A

4C

5D

6A

7A

8B

9A

10C

11B

12A

13D

14A

15C

16A

17A

18D

19A

20B

21D

22A

23D

24B

25A

26D

27C

28B

29A

30C

31D

32D

33A

34A

Devam eden sayfalarda: Her sorunun doğru cevabı, soru özeti ve ayrıntılı çözüm açıklaması ayrı kartlar hâlinde verilmiştir.

DNZHOCA

DNZHOCAFEN 8. SINIF • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2

AÇIK HAVA BASINCI

AYRINTILI ÇÖZÜMLER

8. SINIF FEN BİLİMLERİ • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2 • 1–4 numaralı soruların açıklamalı çözümleri.

1–4. Sorular

1

Soru 1

Cevap: A

Toriçelli, deniz seviyesinde ve sıfır santigrat derecede gerçekleştirdiği deneyde cam borudaki cıva yüksekliğini yetmiş altı santimetre ölçmüştür. Bu deney düzeneği deniz seviyesinden alı…

Deniz seviyesinden yukarılara doğru çıkıldıkça atmosferi oluşturan gazların yoğunluğu ve ağırlığı azalır, bu da açık hava basıncının azalmasına neden olur. Açık hava basıncı azaldığı için cam borudaki cıva sütununu taşıyan kuvvet azalır ve borudaki cıva yüksekliği yetmiş altı santimetrenin altına iner. Cıva seviyesi aşağı indiği için cam borunun en üstünde oluşan boşluğun hacmi artar, azalmaz. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

2

Soru 2

Cevap: B

Bir şırınganın ucu cıva dolu kaba daldırılıp pistonu yukarı çekilerek cıvanın şırınga içinde yükselmesi sağlanıyor. Şırınga içindeki sıvı yüksekliği, dışarıdaki açık hava basıncı ile deng…

Piston yukarı çekildiğinde şırınga içindeki hava hacmi genişler ve iç gaz basıncı azalır. Şırınga içindeki cıva yüksekliğini yükselten şey dışarıdaki açık hava basıncıdır. Deniz seviyesinde açık hava basıncı en fazla yetmiş altı santimetre cıva basıncını dengeleyebileceği için şırıngada cıva en fazla yetmiş altı santimetre yükselebilir. Cıva yerine su kullanılsaydı suyun yoğunluğu cıvadan çok küçük olduğu için suyun yükselebileceği maksimum yükseklik yaklaşık on metreyi bulurdu. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

3

Soru 3

Cevap: A

Bir öğretmen boş bir balon jojenin ağzına pipet takarak dikey olarak ısıtıyor. Daha sonra bu balon jojenin ucunu renkli su dolu kaba daldırdığında, bir süre sonra renkli suyun balon jojen…

Birinci aşamada balon joje ısıtıldığında içindeki hava genleşir ve pipetten dışarı çıkar. Balon joje renkli suya daldırılıp soğumaya bırakıldığında, içindeki gaz büzüşür ve iç gaz basıncı açık hava basıncının çok altına düşer. Bu durumda kaptaki renkli su yüzeyine etki eden açık hava basıncı, renkli suyu balon jojenin içine doğru dikey olarak fışkırtarak doldurur. Doğru cevap A seçeneğidir.

4

Soru 4

Cevap: C

Bir öğrenci, tamamen dolu meyve suyu kutusuna pipet yerleştirerek pipetten havayı çekiyor ve meyve suyunun pipette yükseldiğini gözlemliyor. Öğrenci aynı deneyi meyve suyu kutusunun ağzın…

Açık hava basıncı, kutunun ağzı açıkken sıvı yüzeyine etki ederek sıvıyı pipete doğru iter. Kutunun ağzı hava almayacak şekilde kapatıldığında, içeri açık hava giremez ve sıvı yüzeyine basınç uygulanamaz, bu yüzden meyve suyu pipette yükselemez. Pipetten hava çekildiğinde kutu içindeki gaz basıncı düşer, dış basınçtan büyük hale gelmez. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

DNZHOCA

DNZHOCAFEN 8. SINIF • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2

AÇIK HAVA BASINCI

AYRINTILI ÇÖZÜMLER

8. SINIF FEN BİLİMLERİ • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2 • 5–8 numaralı soruların açıklamalı çözümleri.

5–8. Sorular

5

Soru 5

Cevap: D

Magdeburg yarım küreleri deneyi, açık hava basıncının varlığını ve büyüklüğünü kanıtlayan en önemli deneylerden biridir. İki yarım küre birleştirilip içlerindeki hava tamamen vakumlandığı…

Kürelerin içindeki hava boşaltıldığında iç basınç sıfıra yaklaşır. Küreleri dışarıdan sıkıştıran tek kuvvet açık hava basıncıdır. Deniz seviyesinde açık hava basıncı en yüksek değerde olduğu için küreleri bir arada tutan dış kuvvet en büyüktür ve ayırmak için gereken kuvvet de en büyüktür. Dağ zirvesine çıkıldıkça açık hava basıncı azalacağı için küreleri sıkıştıran dış kuvvet azalır, bu yüzden ayırmak daha kolay olur ve gereken kuvvet azalır. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

6

Soru 6

Cevap: A

Laboratuvarda bir damlalığın plastik üst kısmını parmaklarıyla sıkıştıran Ömer, damlalığın cam ucunu su dolu kaba daldırıp parmaklarını serbest bıraktığında suyun damlalık borusu içinde y…

Damlalığın plastik kafası sıkıştırıldığında içindeki hava dışarı atılır. Damlalık suya daldırılıp plastik kafa serbest bırakıldığında, damlalık içindeki hacim genişler ve iç hava basıncı dış basınca göre çok düşük bir seviyeye iner. Kaptaki su yüzeyine etki eden açık hava basıncı, damlalık borusunun ucundaki düşük basınçtan büyük olduğu için suyu borunun içinde yukarı doğru dikey olarak iter. Doğru cevap A seçeneğidir.

7

Soru 7

Cevap: A

Haşlanmış yumurta deneyinde, haşlanmış ve soyulmuş bir yumurta cam şişenin ağzına yerleştiriliyor. Şişenin içinde bir kağıt parçası yakılıp hemen ardından yumurta şişe ağzına kapatıldığın…

Şişenin içinde kağıt yandığında hava ısınarak genleşir ve dışarı kaçar. Kağıt sönüp içerideki hava soğuduğunda, şişe içindeki gaz moleküllerinin sayısı azaldığı için şişe içindeki gaz basıncı dışarıdaki açık hava basıncından daha küçük hale gelir. Dışarıdaki açık hava basıncı yumurtayı içeriye doğru iterek düşürür. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

8

Soru 8

Cevap: B

Bir cam bardak tamamen su ile doldurulup ağzı düz bir kağıt ile kapatılıyor. Bardak hava almayacak şekilde hızlıca ters çevrildiğinde kağıdın düşmediği ve suyun dökülmediği gözleniyor. Ay…

Bardak içinde hava boşluğu varken ters çevrildiğinde, kağıda alttan etki eden açık hava basıncı, bardağın içindeki sıvı basıncı ile üstteki hapsedilmiş gazın basıncının toplamını dengeleyebildiği sürece kağıt düşmez. İçerideki su yüksekliği artırılırsa sıvı basıncı artacağından, dış basıncın bunu dengelemesi zorlaşır ve kağıdı tutan net etki azalır. Dolayısıyla I ve III doğrudur.

DNZHOCA

DNZHOCAFEN 8. SINIF • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2

AÇIK HAVA BASINCI

AYRINTILI ÇÖZÜMLER

8. SINIF FEN BİLİMLERİ • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2 • 9–12 numaralı soruların açıklamalı çözümleri.

9–12. Sorular

9

Soru 9

Cevap: A

Bir elektrikli süpürgenin tozu ve kiri yerdeki yüzeyden çekerek torbasına doldurması açık hava basıncının günlük hayattaki uygulama alanlarından biridir. Elektrikli süpürgenin tozu içine…

Elektrikli süpürgenin içindeki fan dönerek süpürgenin içindeki havayı arkadan dışarıya doğru üfleyerek tahliye eder. Bu durum süpürge gövdesinin içinde düşük basınçlı bir bölge oluşturur. Süpürge ucu toza yaklaştırıldığında, dışarıdaki büyük açık hava basıncı tozları yüksek basınçlı bölgeden süpürgenin içindeki bu alçak basınçlı bölgeye doğru dikey olarak sürükleyerek iter. Doğru cevap A seçeneğidir.

10

Soru 10

Cevap: C

Helyum gazı ile doldurulmuş esnek bir hava balonu deniz seviyesinde serbest bırakılıyor. Balon gökyüzüne doğru yükseldikçe dış ortamdaki atmosfer basıncı değişmektedir. Esnek balonun yüks…

Deniz seviyesinden yukarılara çıkıldıkça açık hava basıncı azalır. Esnek balonların iç basıncı her zaman dış basınca eşitlenmeye çalışır. Dış basınç azaldıkça balon hacmini genişleterek iç basıncını düşürür ve dengeyi korur. Balonun esnek çeperi belirli bir genleşme sınırından sonra bu basınca dayanamayarak patlar. Genleşen balonun içindeki helyum gazının hacmi arttığı için yoğunluğu azalır, artmaz. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

11

Soru 11

Cevap: B

Sıcak hava balonları, balonun altındaki ateşleme sistemiyle balon içindeki havanın sıcaklığı artırılarak gökyüzüne doğru yükseltilir. Bu durum gazların sıcaklıkla değişen özellikleri ile…

Isınan hava genleşir ve balon içindeki havanın yoğunluğu dışarıdaki havadan daha küçük hale gelir. Yoğunluk farkından dolayı dikey kaldırma etkisi oluşur ve balon yükselir. Balonun içindeki gaz basıncı dışarıdaki açık hava basıncına eşittir, daha küçük değildir. Dolayısıyla I ve III doğrudur.

12

Soru 12

Cevap: A

Toriçelli deneyinde cıva çanağına daldırılan bir metrelik cam borudaki cıva yüksekliği yetmiş altı santimetre ölçülmüştür. Bu deney sırasında cam borunun duruş açısı değiştirilerek boru b…

Açık hava basıncinin dengelediği cıva sütununun dikey yüksekliği (h) borunun şekline, kalınlığına veya eğikliğine bağlı değildir, dikey olarak her zaman yetmiş altı santimetredir. Boru eğik tutulduğunda dikey yükseklik değişmezken, boru içindeki cıva sütununun boyu hipotenüs oluşturacağı için fiziksel uzunluğu yetmiş altı santimetreden daha büyük olur. Boru eğik hale getirildiğinde cıva borunun içine daha fazla dolacağı için üst kısımdaki boşluğun hacmi azalır, artmaz. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

DNZHOCA

DNZHOCAFEN 8. SINIF • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2

AÇIK HAVA BASINCI

AYRINTILI ÇÖZÜMLER

8. SINIF FEN BİLİMLERİ • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2 • 13–16 numaralı soruların açıklamalı çözümleri.

13–16. Sorular

13

Soru 13

Cevap: D

Bir sifon düzeneğinde, yüksekteki bir beher içinde bulunan su, daldırılan içi su dolu bir hortum yardımıyla yerdeki boş bir kovaya akıtılmaktadır. Beher ve kova arasındaki yükseklik farkı…

Sifonlama işleminde akış hızını belirleyen şey iki kap arasındaki yükseklik farkı (h) ve yer çekimi ivmesidir. Açık hava basıncının değişmesi, borunun içindeki sıvı sütununun kesintisizliğini etkilemediği sürece akış hızını doğrudan etkilemez. Ayrıca yükseklik farkı artarsa akış hızı artar. Dolayısıyla II ve III doğrudur.

14

Soru 14

Cevap: A

Günlük hayatta kullanılan deodorant şişelerinin veya yangın söndürme tüplerinin üzerindeki vana düğmesine basıldığında içindeki gaz veya sıvı karışım büyük bir hızla dışarı doğru püskürme…

Deodorant ve yangın söndürme tüplerinin içine yüksek basınç altında sıkıştırılmış gazlar doldurulur. Bu tüplerin iç basıncı, dışarıdaki açık hava basıncından oldukça büyüktür. Vana düğmesine basılıp dışarısı ile bağlantı açıldığında, yüksek basınçlı gaz molekülleri açık hava basıncının olduğu alçak basınçlı dış ortama doğru dikey ve yatay doğrultuda büyük bir hızla akarak püskürür. Doğru cevap A seçeneğidir.

15

Soru 15

Cevap: C

Plastik bir pet şişenin içine bir miktar sıcak su konulup çalkalanıyor ve dökülüyor. Şişenin kapağı hızlıca kapatıldığında bir süre sonra şişenin içeri doğru büzüşerek şeklinin bozulduğu…

Şişenin içine sıcak su konulup döküldüğünde içerideki hava ısınarak genleşir ve bir kısmı dışarı çıkar. Kapak kapatıldığında ise içeride daha az sayıda gaz molekülü hapsedilmiş olur. İçeride kalan sıcak hava soğuduğunda, gaz moleküllerinin hızı ve çarpma sayısı azalır, bu da iç gaz basıncının dış açık hava basıncından çok daha düşük bir değere inmesine yol açar. Dışarıdaki açık hava basıncı, iç basınca göre daha büyük olduğu için şişeyi dışarıdan sıkıştırarak büzüştürür. Her üç öncül de doğrudur.

16

Soru 16

Cevap: A

Toriçelli deneyinde kullanılan cam borunun içindeki cıva yetmiş altı santimetre seviyesinde dengelenmiştir. Deney sırasında kullanılan cam borulardan birinin içine yanlışlıkla bir miktar…

Borunun üst kısmına kaçan hava molekülleri cıva sütununa aşağıya doğru bir gaz basıncı uygular. Cıva sütununun üzerindeki bu ek gaz basıncı, dışarıdaki açık hava basıncının cıvayı boruda tutma etkisini zorlaştırır ve cıva seviyesi aşağıya inerek yetmiş altı santimetrenin altına düşer. Boru tabanındaki toplam basınç dengesi, açık hava basıncının cıva sütunu basıncı ile boru içindeki gaz basıncının toplamına eşit olmasıyla kurulur. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

DNZHOCA

DNZHOCAFEN 8. SINIF • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2

AÇIK HAVA BASINCI

AYRINTILI ÇÖZÜMLER

8. SINIF FEN BİLİMLERİ • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2 • 17–20 numaralı soruların açıklamalı çözümleri.

17–20. Sorular

17

Soru 17

Cevap: A

Kamil, içi meyve suyu dolu bir kutuya pipet daldırıp içindeki havayı içine doğru güçlüce çektiğinde meyve suyu kutusunun yan yüzeylerinin içeriye doğru büzülerek çöktüğünü gözlemlemektedi…

Pipet yardımıyla meyve suyu kutusunun içindeki hava çekildiğinde kutu içerisindeki gaz moleküllerinin sayısı azalır ve iç gaz basıncı düşer. Kutunun dış yüzeyine etki eden açık hava basıncı, kutu içindeki düşük basınçtan daha büyük hale geldiği için kutunun esnek olan yan duvarlarını dışarıdan içeriye doğru dikey olarak sıkıştırır ve kutunun büzülerek çökmesine neden olur. Doğru cevap A seçeneğidir.

18

Soru 18

Cevap: D

Geçirimsiz iki tabaka arasında sıkışarak duran yeraltı sularının açılan sondaj kuyularından kendiliğinden yeryüzüne fışkırması artezyen kaynaklarını oluşturur. Bir dağın yamaçlarında iki…

K noktası yeraltı su seviyesinin üzerinde kaldığı için yeraltı suyunun basıncı açık hava basıncını yenemez ve su kendiliğinden çıkamaz. L noktası ise yeraltı su seviyesinin altında yer aldığı için yeraltındaki sıkışmış suyun oluşturduğu sıvı basıncı açık hava basıncını kolaylıkla yenerek suyun kendiliğinden yeryüzüne fışkırmasını sağlar. L noktasındaki açık hava basıncı artırılırsa fışkırma hızı azalır çünkü dış basınç suun çıkışını zorlaştırır. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

19

Soru 19

Cevap: A

Zeynep, banyonun pürüzsüz fayans yüzeyine vantuzlu bir askıyı sıkıca bastırarak yapıştırıyor ve üzerine ağır bir havlu asıyor. Vantuzun fayans yüzeyine çok güçlü bir şekilde tutunduğunu v…

Vantuz pürüzsüz yüzeye dikey olarak bastırıldığında vantuzun içindeki havanın neredeyse tamamı dışarıya dikey olarak itilir ve vantuzun iç bölgesi düşük basınçlı (neredeyse havasız) bir alan haline gelir. Dışarıdaki açık hava basıncı vantuzun içindeki bu düşük basınç değerinden çok daha büyük olduğu için, vantuzun dış yüzeyine dikey yönde güçlü bir itme kuvveti uygulayarak vantuzu fayansta sabit tutar. Doğru cevap A seçeneğidir.

20

Soru 20

Cevap: B

İçi boş metal bir yağ tenekesinin içindeki hava, sızdırmaz bir vakum pompası yardımıyla dışarı doğru çekiliyor. Bir süre sonra tenekenin yüzeylerinin içeri doğru büzüştüğü gözleniyor. Ten…

Vakumlama yapıldığında tenekenin içindeki gaz moleküllerinin sayısı azalır ve iç gaz basıncı düşer. Tenekenin büzüşmesini sağlayan temel kuvvet, iç basınçtan daha büyük hale gelen dışarıdaki açık hava basıncıdır. Bu düzenek dağ zirvesine taşınsaydı, dağ zirvesindeki dış açık hava basıncı deniz seviyesine göre daha küçük olacağı için tenekeye uygulanan sıkıştırma kuvveti azalır ve büzüşme miktarı deniz seviyesine göre daha az olurdu. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

DNZHOCA

DNZHOCAFEN 8. SINIF • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2

AÇIK HAVA BASINCI

AYRINTILI ÇÖZÜMLER

8. SINIF FEN BİLİMLERİ • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2 • 21–24 numaralı soruların açıklamalı çözümleri.

21–24. Sorular

21

Soru 21

Cevap: D

Bir cam fanusun içine şişirilmiş esnek bir balon yerleştiriliyor. Fanusun ağzı sızdırmaz bir kapakla kapatıldıktan sonra içindeki hava bir tahliye pompası yardımıyla yavaşça boşaltılıyor.…

Fanusun içindeki hava boşaltıldıkça balona dışarıdan uygulanan gaz basıncı azalır. Balonun içindeki gazın basıncı dış basıncı dengelemek amacıyla balon hacmini genişletir. Balon hacmi genişledikçe içindeki gazın birim hacimdeki molekül sayısı (yoğunluğu) azalır, artmaz. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

22

Soru 22

Cevap: A

Toriçelli deneyinde kullanılan dikey cam borunun üst kısmında hiç hava kalmayacak şekilde tamamen cıva ile doldurulup cıva çanağına ters daldırıldığında yükseklik yetmiş altı santimetre ö…

Cam borunun üst kısmında boşluk yerine bir miktar hava kalırsa, bu sıkışan hava borudaki cıva yüzeyine aşağı doğru dikey bir gaz basıncı uygular. Açık hava basıncı bu durumda cıva sütununun sıvı basıncı ile üstte sıkışan havanın gaz basıncının toplamını dengelemek zorunda kalır. Dolayısıyla cıvanın kendi dikey yüksekliği başlangıçtaki yetmiş altı santimetre değerine ulaşamaz ve daha az olur. Doğru cevap A seçeneğidir.

23

Soru 23

Cevap: D

İçinde renklendirilmiş su bulunan bir kaba yanan bir mum yerleştiriliyor. Mumun üzerine bir cam deney tüpü kapatıldığında, bir süre sonra mumun söndüğü ve deney tüpü içindeki sıvı seviyes…

Deney tüpündeki oksijen gazı yanma reaksiyonuyla harcanır. Reaksiyon bittikten ve içerideki hava soğuduktan sonra tüpün içindeki gaz basıncı dışarıdaki açık hava basınç değerinden daha düşük bir seviyeye geriler. Dışarıdaki açık hava basıncı, kabın tabanındaki açık sıvı yüzeyine etki ederek sıvıyı tüpün içine doğru iter ve sıvı seviyesini yükseltir. Her üç öncül de doğrudur.

24

Soru 24

Cevap: B

Bir çocuk pipet yardımıyla sızdırmaz kapaklı bir şişedeki suyu içerken bir süre sonra şişenin pipetinden su çekmekte oldukça zorlanmaktadır. Şişenin kapağında küçük bir delik açıldığında…

Sızdırmaz şişeden su çekildiğinde üstte kalan havanın basıncı düşer, bu yüzden açık hava basıncı sıvı yüzeyine etki edemediğinden su çekmek zorlaşır. Kapakta delik açıldığında, dışarıdaki açık hava basıncı içeri girer ve sıvı yüzeyine dikey itme kuvveti uygulayarak suun pipet içinde yükselmesini sağlar. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

DNZHOCA

DNZHOCAFEN 8. SINIF • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2

AÇIK HAVA BASINCI

AYRINTILI ÇÖZÜMLER

8. SINIF FEN BİLİMLERİ • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2 • 25–28 numaralı soruların açıklamalı çözümleri.

25–28. Sorular

25

Soru 25

Cevap: A

İki ucu açık cam bir tüpün alt ucu hafif metal bir levha ile kapatılıyor. Cam tüp su dolu kaba daldırıldığında metal levhanın altındaki suyun basıncı nedeniyle dökülmeden tüpün altında ka…

Levhayı yukarı doğru iten temel kuvvet, derinlikle orantılı olarak artan sıvı basıncı kuvvetidir. Sıvılar üzerlerine uygulanan açık hava basıncını her noktaya aynen ilettiğinden, açık hava basıncı da bu denge durumunun kurulmasında dolaylı olarak etkilidir. Her üç öncül de doğrudur.

26

Soru 26

Cevap: D

Ağız kısımlarından birleştirilip içindeki havası tamamen vakumlanan metal iki Magdeburg yarım küresi deniz seviyesinde dengelenmiştir. Bu yapışık küreler hava tahliye pompası bağlı şeffaf…

Kürelerin yapışık kalmasını sağlayan tek şey dışarıdaki açık hava basıncıdır. Fanusun içindeki hava boşaltıldıkça küreleri sıkıştıran dış hava basıncı azalır. İç ve dış basınç tamamen eşitlendiğinde (sıfırlandığında) küreler kendiliğinden birbirinden ayrılır. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

27

Soru 27

Cevap: C

Bir ucu kapalı, diğer ucu açık olan bir U borusunun kapalı ucunda bir miktar gaz hapsedilmiştir. Borunun içindeki sıvı her iki kolda da belirli seviyelerde dengede durmaktadır. Bu U borus…

Dağ zirvesine çıkıldığında açık koldan sıvı yüzeyine etki eden açık hava basıncı azalır. Açık koldaki dış basınç azaldığında, kapalı uçtaki gazın basıncı daha büyük kalır ve gaz genleşerek sol koldaki sıvıyı aşağı doğru iter. Bu genleşmenin etkisiyle sol koldaki sıvı aşağı inerken sağ (açık) koldaki sıvı dikey olarak yukarı çıkar. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

28

Soru 28

Cevap: B

Atmosferi oluşturan gazların yoğunluğu ve ağırlığı yerküre üzerinde her yükseltide tamamen aynı değildir. Bir araştırmacı üç farklı dikey yükseltide açık hava basıncı ölçümleri gerçekleşt…

Deniz seviyesinde (K noktası) gaz moleküllerinin yoğunluğu ve ağırlığı en fazla olduğu için açık hava basıncı en büyüktür. Yükseklere çıkıldıkça atmosfer yoğunluğu azalacağından en zirvedeki M noktasında açık hava basıncı değeri en küçüktür. L noktasındaki basınç ise K'den küçük, M'den büyüktür. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

DNZHOCA

DNZHOCAFEN 8. SINIF • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2

AÇIK HAVA BASINCI

AYRINTILI ÇÖZÜMLER

8. SINIF FEN BİLİMLERİ • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2 • 29–32 numaralı soruların açıklamalı çözümleri.

29–32. Sorular

29

Soru 29

Cevap: A

Deniz seviyesinde bulunan bir barometre ile dağın zirvesine doğru dikey olarak tırmanan bir dağcı grubu, belirli dikey aralıklarla barometredeki cıva yüksekliğini ölçerek kaydetmektedir.…

Atmosferdeki gazların yoğunluğu yer çekiminin etkisiyle deniz seviyesinde en fazladır. Deniz seviyesinden yukarılara doğru dikey olarak çıkıldıkça havadaki gaz moleküllerinin yoğunluğu ve dolayısıyla havanın ağırlığından kaynaklanan açık hava basıncı sürekli azalır. Bu basınç azaldığı için barometre içindeki cıvayı yukarı iten dikey kuvvet de düşer ve barometredeki cıva yüksekliği azalır. Doğru cevap A seçeneğidir.

30

Soru 30

Cevap: C

İçi suyla dolu ağzı açık cam bir şişenin içine yerleştirilen bir pipetten yukarıya doğru üflendiğinde, şişenin yanındaki pipetten dışarıya doğru sıvı fışkırdığı gözlemleniyor. Üstteki pip…

Üstteki pipetten üflendiğinde, şişe içindeki gaz tanecikleri su yüzeyine ek bir gaz basıncı uygular. Sıvılar üzerlerine uygulanan bu basınç artışını temas ettikleri her yöne aynen ilettiğinden, basınç yan pipetin ucuna ulaşarak sıvıyı dışarıya fışkırtır. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

31

Soru 31

Cevap: D

Vantuzlu askılar, vantuzun içindeki havanın tamamen boşaltılarak pürüzsüz düz bir yüzeye bastırılmasıyla yüzeye sıkıca tutunurlar. Vantuzu yüzeye doğru güçlü bir şekilde iten temel güç aç…

Dağ zirvesinde açık hava basıncı azalır, bu da vantuzu yüzeye bastıran kuvvetin azalmasına neden olur. Sıkıştırma kuvveti azaldığı için vantuzun yüzeye tutunma direnci ve dolayısıyla taşıyabileceği maksimum yük miktarı da azalır. Yüzey alanı değişmez. Dolayısıyla I ve II doğrudur.

32

Soru 32

Cevap: D

Basınç odasında cıva çanağına daldırılan cam borudaki cıva yüksekliği yetmiş altı santimetre ölçülmüştür. Odanın içindeki hava miktarı sızdırmaz vanalar yardımıyla kontrol edilmektedir. K…

Kompresörle oda içine hava pompalandığında gaz tanecikleri artar, dış açık hava basıncı etkisi artırılmış olur. Artan basınç cıvayı borunun içinde daha fazla yükselterek yetmiş altı santimetrenin üzerine çıkarır. Odanın havası boşaltılırsa dış gaz basıncı azalacağı için cıva seviyesi aşağıya iner. Her üç öncül de doğrudur.

DNZHOCA

DNZHOCAFEN 8. SINIF • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2

AÇIK HAVA BASINCI

AYRINTILI ÇÖZÜMLER

8. SINIF FEN BİLİMLERİ • AÇIK HAVA BASINCI • TEST 2 • 33–34 numaralı soruların açıklamalı çözümleri.

33–34. Sorular

33

Soru 33

Cevap: A

İnce cam bir kılcal tüpün içine bir miktar cıva dökülüyor ve tüpün içinde cıva sütunu ile hapsedilmiş bir miktar hava kalıyor. Tüp dikey doğrultuda ters çevrilerek yerleştirildiğinde cıva…

Ters çevrilmiş tüpte dikey denge durumunda alttan etki eden açık hava basıncı, borudaki cıva sütununun ağırlığından kaynaklanan basınç ile üst taraftaki hapsedilmiş gazın basıncının toplamını karşılar. Dağ zirvesine taşındığında dışarıdaki açık hava basıncı azalacağı için cıva ve iç gazın toplam basıncını dengeleyemez ve cıva dökülür. Her üç öncül de doğrudur.

34

Soru 34

Cevap: A

Toriçelli, deniz seviyesinde ve sıfır santigrat derecede yaptığı deneyde cıva dolu cam borudaki dikey sıvı yüksekliğini 76 santimetre olarak ölçmüştür. Deneyde kullanılan cıva yerine yoğu…

Açık hava basıncı deniz seviyesinde ve sıfır santigrat derecede yetmiş altı santimetre dikey cıva sütununun yaptığı sıvı basıncına eşittir. Sıvı basıncı yoğunlukla doğru orantılıdır. Cıva yerine yoğunluğu çok daha küçük olan bir sıvı kullanılırsa, açık hava basıncını dengeleyebilmek için gerekli olan dikey sıvı yüksekliği çok daha fazla olmak zorundadır. Bu nedenle dikey sıvı yüksekliği yetmiş altı santimetreden büyük olur. Doğru cevap A seçeneğidir.

DNZHOCA