2025-2026 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 5. SINIF FEN BİLİMLERİ 2. DÖNEM 1. YAZILI SINAVI - SENARYO 5
SORU 1 (Orta Seviye)15 PUAN
İki öğrencinin ders çalışma pozisyonu aşağıda çizilmiştir. Birinci öğrenci yatakta sırtını kamburlaştırıp boynunu bükerek tabletle çalışırken; ikinci öğrenci çalışma masasında, sırtı dik ve bilgisayar ekranı göz hizasında olacak şekilde oturmaktadır.
1. ÖĞRENCİ
2. ÖĞRENCİ
Görseldeki öğrencilerin oturuş pozisyonlarını "destek ve hareket sisteminin sağlığı" açısından karşılaştırarak, birinci öğrencinin ileride yaşayabileceği iskelet sistemi rahatsızlıklarını önlemek için ne yapması gerektiğini yazınız.
SORU 215 PUAN
Işık kaynağı, opak bir silindir cisim ve perdeden oluşan iki farklı düzenek hazırlanmıştır. Her iki düzenekte de cisimler ve ışık kaynağı aynı merkez ekseni üzerindedir. 1. düzenekte silindire yuvarlak olan üst tepesinden ışık tutulmaktadır. 2. düzenekte ise aynı silindire dikdörtgen şeklindeki yan yüzeyinden ışık tutulmaktadır.
1. DÜZENEK (Üstten Işık)
2. DÜZENEK (Yandan Işık)
a) Her iki düzenekte perdede oluşacak tam gölgelerin şekillerini ayrı ayrı yazınız.
1. Düzenekte:
2. Düzenekte:
b) Aynı cismin iki farklı gölge şekli oluşturması, gölge oluşumunun hangi kuralıyla açıklanır?
DNZHOCA
DNZHOCA ORTAOKULU
SORU 315 PUAN
Bir ışık kaynağının önüne aynı dikey hizada (üst üste) K (küçük mandalina) ve L (büyük kavun) cisimleri konmuştur. Arka perdede büyük cismin gölgesi devasa, küçük cismin gölgesi ise küçüktür. Işık kaynağı, cisimler ve gölgelerin merkezi tam olarak hizalıdır.
K ve L cisimlerinin perdede oluşan gölge boylarının birbirine tamamen eşit olması için nasıl bir değişiklik yapılması gerektiğini bilimsel olarak açıklayınız.
SORU 420 PUAN
Hacimleri (büyüklükleri) birbirine eşit olan opak bir küp ve opak bir küre aynı yatay çizgi (eksen) üzerinde kusursuzca hizalanmıştır. Küp ışık kaynağına daha yakın (I. konumda), küre ise daha uzaktadır (II. konumda). Perde ile küre arasında bir de III. konum bulunmaktadır. Mevcut durumda perde üzerinde sadece küpün gölgesi oluşmaktadır.
a) Mevcut durumda perdede neden sadece küpün gölgesi oluşmuştur? b) Perde üzerinde "sadece kürenin gölgesinin oluşabilmesi için" küp ve kürenin alınabileceği tüm olası ihtimalleri (konum kombinasyonlarını) yazınız.
1. İhtimal:
2. İhtimal:
3. İhtimal:
DNZHOCA
DNZHOCA ORTAOKULU
SORU 515 PUAN
Aşağıda üç farklı şırınga düzeneği verilmiştir. Birinci şırınganın içine küçük taş parçaları (katı), ikinci şırınganın içine su (sıvı), üçüncü şırınganın içine ise hava (gaz) doldurulmuş ve uçları hava/sıvı sızdırmayacak şekilde kapatılmıştır.
Şırıngaların pistonlarına aynı anda kuvvet uygulandığında hangisinin pistonu daha fazla ileriye doğru itilir? Bu durum maddenin tanecikleri arasındaki boşluk miktarlarıyla nasıl açıklanır?
SORU 620 PUAN
Aşağıda üç farklı maddenin tanecik modelleri çizilmiştir. 1. Modelde tanecikler aralarında hiç boşluk kalmayacak şekilde sımsıkı ve düzenli dizilmiştir. 2. Modelde tanecikler arasında biraz boşluk vardır. 3. Modelde ise tanecikler birbirinden çok uzak, dağınık ve bağımsızdır.
a) Görseldeki tanecik modellerinin altına, şu maddelerden hangisinin geleceğini doğru bir şekilde eşleştiriniz: Demir Çivi, Helyum Gazı, Zeytinyağı.
1. Model:
2. Model:
3. Model:
b) Eşleştirmenizi yaptıktan sonra bu maddelerden hangisinin/hangilerinin "öteleme" hareketi yapabileceğini yazınız.