Aşağıdaki görselde Dünya'nın Güneş etrafındaki dört farklı konumu numaralandırılarak verilmiştir. A noktası Oğlak Dönencesi üzerinde yer almaktadır.
a) A noktasının 1, 2, 3 ve 4 numaralı konumlarda yaşadığı mevsimleri yazınız.
• 1. Konum: ........................... • 2. Konum: ...........................
• 3. Konum: ........................... • 4. Konum: ...........................
b) A noktasının 1, 2, 3 ve 4 numaralı konumlardaki gece sürelerini büyükten küçüğe doğru sıralayınız.
c) Dünya hareketleri gerçekleştirirken A noktasındaki özdeş bir cismin öğle vakti ölçülen gölge boyu nasıl değişir?
• 1. hareket (21 Aralık - 21 Mart): ..........................................................................................
• 2. hareket (21 Mart - 21 Haziran): ..........................................................................................
• 3. hareket (21 Haziran - 23 Eylül): ..........................................................................................
• 4. hareket (23 Eylül - 21 Aralık): ..........................................................................................
20 PUAN
SORU 2: Kalıtım ve Çaprazlama
Bezelyelerde sarı tohum rengi aleli (S), yeşil tohum rengi aleline (s) baskındır. Fenotipi sarı olan iki bezelye bitkisi çaprazlandığında, oluşan yavrular arasında yeşil tohumlu bezelyelerin de olduğu görülmüştür.
a) Bu bilgilere göre çaprazlanan ata bezelyelerin genotiplerini yazarak çaprazlamayı Punnett karesi ile gösteriniz.
X
b) Fenotipi sarı (baskın) olan ata bireylerden yeşil (çekinik) tohumlu yavruların oluşmasının sebebini genlerin aktarımı açısından açıklayınız.
20 PUAN
SORU 3: Katı Basıncı Deneyleri
Aşağıda özdeş tuğlalar kullanılarak oluşturulmuş üç farklı düzenek verilmiştir (Tuğlaların geniş yüzeyi 3S, dar yüzeyi S alanına sahiptir):
a) Katı basıncı ve ağırlık arasındaki ilişkiyi gözlemlemek için hangi iki düzenek seçilmelidir? Nedenini açıklayınız.
b) (a) şıkkında seçtiğiniz deneyin değişkenlerini yazınız. • Bağımsız D: .................................... • Bağımlı D: .................................... • Kontrol Edilen D: ....................................
c) Katı basıncı ile yüzey alanı arasındaki ilişkiyi incelemek için düzeneklerde ne gibi bir değişiklik yapılmalıdır? Bu değişiklikten sonra hangi iki düzenek seçilebilir? Açıklayınız.
20 PUAN
SORU 4: Sıvı Basıncı ve Yoğunluk
Aşağıdaki tabloda üç farklı sıvının yoğunlukları verilmiştir: Gliserin: 1,26 g/cm³ • Su: 1 g/cm³ • Zeytinyağı: 0,9 g/cm³
Özdeş kaplara h yüksekliğinde doldurululan bu sıvıların kap tabanına yaptıkları basınçları sıralayarak bilimsel gerekçesini açıklayınız.
20 PUAN
SORU 5: Periyodik Sistem ve Element Sınıfları
Aşağıda periyodik tablonun ilk 18 elementini içeren ve sınıflarına göre renklendirilmiş bir kesiti temsil eden özellikler verilmiştir.