FEN YAZILI TASARLAYICI (A4)

DNZHOCA ORTAOKULU

2025-2026 EĞİTİM YILI 1. DÖNEM 2. FEN BİLİMLERİ YAZILISI

PUAN
AD SOYAD: .......................................
SINIF: ............ NO: ............
15 Puan
1. Soru: Güneş'in Yapısı ve Gözlemler
Bir gözlemci, teleskobuna taktığı güneş filtresiyle yaptığı incelemede Güneş yüzeyinde bazı koyu renkli bölgeler fark etmiş ve bu bölgelerin zamanla aynı yöne doğru kaydığını saptamıştır.

a) Güneş yüzeyindeki bu koyu bölgelere ne ad verilir?
b) Bu bölgelerin yer değiştirmesi Güneş'in hangi hareketi yaptığının kanıtıdır?
c) Bu hareketin yönünü saat yönü kavramına göre belirtiniz.
15 Puan
2. Soru: Ay'ın Hareketleri ve Görünümü

Ahmet, teleskobuyla Ay’ı bir ay boyunca farklı günlerde gözlemler. Bazı geceler Ay’ı yeni ay, bazı geceler hilal, bazı geceler ilk dördün ve bazı geceler dolunay evresinde görür. Ahmet, Ay’ın evresi değişmesine rağmen Ay yüzeyindeki koyu lekelerin ve belirgin şekillerin genel olarak aynı bölgelerde kaldığını fark eder.

Soru: Ahmet’in bu gözlemini, Ay’ın kendi ekseni etrafındaki dönme süresi ile Dünya etrafındaki dolanma süresi arasındaki ilişkiyi kullanarak açıklayınız.

15 Puan
3. Soru: Kuvvetin Büyüklüğü ve Ölçülmesi
Maksimum 150 Newton ölçebilen ve 15 eşit bölmeden oluşan bir dinamometreye bir cisim asıldığında, dinamometrenin 6 bölmesinin dışarı çıktığı gözlemleniyor.

a) Dinamometrenin her bir bölmesi kaç Newton’lık kuvveti temsil etmektedir?
b) Dinamometreye asılan bu cismin ağırlığı kaç Newton’dır?
150N

DNZHOCA ORTAOKULU

FEN BİLİMLERİ SINAVI DEVAMI

20 Puan
4. Soru: Sürtünme Kuvvetinin Değişimi ve Yol İlişkisi
Bir oyuncak araba, bir A yüzeyi üzerinde belirli bir kuvvetle itildiğinde 2 metre yol alarak duruyor. Daha sonra aynı A yüzeyine bir uygulama yapılıyor ve araba aynı kuvvetle tekrar itildiğinde bu kez 5 metre yol aldığı gözlemleniyor.
DURUM 1
2m
DURUM 2
5m
a) Arabanın ikinci durumda daha fazla yol almasının temel nedeni nedir?
b) Her iki durumdaki yüzeylerin pürüzlülük durumlarını kıyaslayınız.
c) Her iki durumda araçlara uygulanan sürtünme kuvvetlerini kıyaslayınız.
d) 2. durumdaki uygulama için günlük hayattan iki örnek yazınız.
15 Puan
5. Soru: Hava ve Su Direnci
Aşağıdaki durumların mühendislik tasarımları ile ilişkisini açıklayınız:

• Uçakların ve hızlı trenlerin ön kısımlarının sivri tasarlanmasının amacı nedir?
• Gemilerin ön kısımlarının "V" şeklinde yapılmasının suyun hangi etkisiyle ilişkili olduğunu yazınız.
Hava Direnci Su Direnci
20 Puan
6. Soru: Sürtünmeyi Artırma ve Azaltma

Aşağıdaki olayların sürtünmeyi artırmak (A) mı yoksa azaltmak (B) mı amacıyla yapıldığını yanlarındaki kutucuklara yazarak belirtiniz.

Olay / UygulamaA/B Olay / UygulamaA/B
1. Kışın tekerleklere zincir takılması
5. Merdivenlere kaydırmaz bant yapıştırılması
2. Bisiklet zincirinin yağlanması
6. Patenlerin altının pürüzsüz olması
3. Kaleci eldivenlerinin pürüzlü olması
7. Haltercilerin eline toz sürmesi
4. Valizlerin altına tekerlek takılması
8. Kapı menteşelerinin yağlanması
Fen Bilimleri Öğretmeni
Ad Soyad: ................................
İmza:

CEVAP ANAHTARI

5. SINIF FEN BİLİMLERİ 1. DÖNEM 2. YAZILI

ÖĞRETMEN NÜSHASI
1.a) Güneş Lekeleri b) Kendi ekseni etrafında dönme c) Saat yönünün tersine.
2.Ay'ın kendi ekseni etrafındaki dönme süresi ile Dünya etrafındaki dolanma süresi birbirine eşit (yaklaşık 27,3 gün) olduğu için Dünya'dan Ay'ın hep aynı yüzü görülür. Bu yüzden lekeler hep aynı yerdedir.
3.a) 150 / 15 = 10 Newton b) 6 x 10 = 60 Newton.
4.a) Yapılan uygulama yüzeydeki sürtünmeyi azaltmıştır. b) Durum 1 > Durum 2. c) Durum 1 > Durum 2. d) Yağlama, Tekerlek takılması vb.
5.Sivri tasarım: Hava direncini azaltmak. V şekli: Su direncini azaltmak.
6.1-A, 2-B, 3-A, 4-B, 5-A, 6-B, 7-A, 8-B.