5. Sınıf Dünya’mız ve Gökyüzündeki Komşularımız Çalışma Kağıdı 1 (PDF İndir)

Sevgili öğrenciler ve değerli öğretmenlerimiz, 5. sınıf fen bilimleri dersinin astronomi ünitesini genel bir tekrarla taçlandırdığımız 5. sınıf Dünya’mız ve Gökyüzündeki Komşularımız çalışma kağıdı 1 ile karşınızdayız. Güneş, Dünya ve Ay’ın birbirleriyle olan ilişkilerini, yörünge hareketlerini ve uzaydaki danslarını bu dokümanla en ince ayrıntısına kadar inceleyeceğiz.

Güneş, Dünya ve Ay’ın Hareketleri

Uzaydaki komşularımız asla sabit durmazlar. Her gök cisminin kendine ait dönme ve dolanma hareketleri vardır. Güneş, Dünya ve Ay katmanlardan oluşur ve bu üç gök cismi de kendi eksenleri etrafındaki dönme hareketini her zaman saat yönünün tersine doğru yaparlar. Ay; hem kendi ekseni etrafında, hem Dünya etrafında, hem de Dünya ile birlikte Güneş etrafında dolanarak toplam 3 farklı hareket yapar. Ancak Güneş’in etrafında bulunan gök cisimleri onun etrafında dolanırken, Güneş sadece kendi ekseni etrafında dönme hareketi yapar; başka bir cismin etrafında dolanmaz.

Güneş’in yapısı hidrojen ve helyum gazlarından oluşur. Dünya ve Ay, Güneş’ten aldığı ışığı yansıtır. Güneş’in kendi ekseni etrafındaki hareketi sonucunda Ay’ın evreleri oluşmaz; Ay’ın evrelerinin oluşma sebebi Ay’ın Dünya etrafındaki dolanma hareketidir.

Dönme ve Dolanma Süreleri

Çalışma kağıdımızda gök cisimlerinin hareket sürelerini kıyaslayacağınız etkinlikler yer almaktadır. Dünya kendi ekseni etrafındaki dönme hareketini yaklaşık 24 saatte (1 günde) tamamlarken, Güneş etrafındaki 1 tam tur dolanma hareketini ise 365 gün 6 saatte (1 yılda) tamamlar. Dünya’nın kendi etrafında dönmesi sonucunda Güneş’in bulunduğumuz yerde doğup batması ve gün içerisinde gölge boyunun değişmesi gibi olaylar yaşanır.

Ay’ın kendi etrafındaki dönme hareketi ile Dünya etrafındaki dolanma hareketlerinin süresi ve yönü aynı (yaklaşık 27 gün) olduğu için Dünya’dan bakan bir kişi Ay’ın hep aynı yüzünü görür. Ay’ın evrelerinin tamamlanması için geçen süre (yaklaşık 29 gün), Dünya’nın Güneş etrafındaki 1 tam turundan (1 yıl) çok daha kısadır. Ay, Dünya etrafındaki dolanma hareketini bir yılda yaklaşık 12 kez tekrarlar.

Gölgeler, Yörüngeler ve Modelleme Hataları

Çalışma kağıdımızın en dikkat çekici bölümü, laboratuvarda kurulan hatalı bir modelleme düzeneğidir. Pembe (Güneş), Mavi (Dünya) ve Turuncu (Ay) kürelerle kurulan bu modellemede bilimsel hatalar bulunmaktadır . Örneğin modelde Ay’ı temsil eden turuncu küre, Dünya’yı temsil eden mavi küreden daha büyük çizilerek büyüklük kuralı ihlal edilmiştir. Ayrıca Dünya’nın Güneş’e olan uzaklığı 150 milyon km, Ay’a olan uzaklığı ise 384 bin km olmasına rağmen, modellemede Güneş ve Dünya arasındaki mesafe (5 cm), Dünya ve Ay arasındaki mesafeden (15 cm) daha kısa gösterilerek uzaklıklar da yanlış verilmiştir. Bu bilimsel hataları bulup düzeltmek, LGS düzeyinde uzamsal analiz yeteneğinizi geliştirecektir.

İNDİRME ÖNİZLEMESİ:

Modelleme Sorularını Videoyla Çöz!

Dönme ile dolanma hareketleri arasındaki farklar nelerdir? Gezegen modelleme sorularındaki bilimsel hatalar (uzaklık ve büyüklük) nasıl tespit edilir? Taktikler için kanalımıza abone olun.

▶️ ÇÖZÜM VİDEOLARINI İZLE