8. Sınıf İklim ve Hava Hareketleri Çalışma Kağıdı 3 (PDF İndir)

Sevgili öğrenciler ve değerli öğretmenlerimiz, 8. sınıf fen bilimleri dersinin ilk ünitesini taçlandıran, yoruma ve deneye dayalı sorularla dolu 8. sınıf iklim ve hava hareketleri çalışma kağıdı 3 ile karşınızdayız. Bu çalışma kağıdımızda, basınç farkının rüzgâr hızı üzerindeki etkisini grafikle analiz edecek, rüzgâr gülü deneyindeki hava akımlarını inceleyecek ve dünyamızı tehdit eden sera etkisi mekanizmasını detaylıca öğreneceğiz.

Basınç Farkı ve Rüzgâr Hızı Analizi

Yatay yönlü hava hareketi olan rüzgâr, her zaman Yüksek Basınç (soğuk) alanından Alçak Basınç (sıcak) alanına doğru eser. Ancak rüzgârın şiddetini (hızını) belirleyen asıl unsur, bu iki bölge arasındaki sıcaklık ve dolayısıyla basınç farkıdır. İki şehir arasındaki basınç farkı ne kadar fazlaysa, rüzgâr o kadar şiddetli eser.

Çalışma kağıdımızın ilk bölümünde yer alan “Y ve K Şehirleri Arasındaki Basınç Farkı” grafiğini incelediğimizde bu altın kuralı test ediyoruz. Örneğin grafikte basınç farkının en yüksek olduğu (45 milibar) IV. zaman aralığında rüzgâr çok şiddetli eserken; basınç farkının tamamen sıfıra düştüğü (0 milibar) II. zaman aralığında hava tamamen durgundur, yani rüzgâr oluşmaz. Okul sınavları ve bursluluk sınavlarındaki eleyici grafik sorularını bu mantıkla saniyeler içinde çözebilirsiniz.

Rüzgâr Gülü Deneyi: Isınan ve Soğuyan Havanın Hareketi

Rüzgârın oluşum mantığını somutlaştırmak için hazırladığımız deney düzeneğinde; bir tarafta “Buz Termosu”, diğer tarafta ise “Isıtıcı” bulunmaktadır ve ortalarına bir rüzgâr gülü yerleştirilmiştir. Bu düzenekte ısıtıcı, altındaki havayı ısıtır. Isınan havanın hacmi artar, yoğunluğu azalır ve hava gökyüzüne doğru yükselir (Alçak Basınç).

Buz termosu ise etrafındaki havayı soğutur. Soğuyan hava molekülleri ağırlaşarak yeryüzüne doğru alçalır (Yüksek Basınç). Böylece soğuk olan buz termosundan sıcak olan ısıtıcıya doğru bir hava akımı başlar ve rüzgâr gülü dönmeye başlar. Eğer iki ortam arasındaki sıcaklık farkını artırırsak, rüzgâr gülü çok daha hızlı dönecektir.

Sera Etkisi, Küresel Isınma ve İklim Değişikliği

Atmosferimizde doğal olarak bulunan su buharı, karbondioksit ve ozon gibi gazlar, dünyadan yansıyan Güneş ışınlarını tutarak Dünya’nın yaşanabilir bir sıcaklıkta kalmasını sağlar. Buna “Sera Etkisi” denir. Ancak çalışma kağıdımızın son bölümündeki paragrafta da belirttiğimiz gibi; sanayileşme, aşırı nüfus artışı ve fosil yakıt tüketimi nedeniyle bu sera gazlarının miktarı normalin çok üzerine çıkmıştır.

Gereğinden fazla tutulan Güneş ışınları, Dünya’nın ortalama sıcaklığının tehlikeli boyutlarda artmasına, yani “Küresel Isınma”ya sebep olur. Bu sıcaklık artışının sürekli yaşanması ise devasa buzulların erimesine, deniz seviyelerinin yükselmesine ve kuraklık gibi yıkıcı “İklim Değişikliği” felaketlerine yol açmaktadır.

Soru Çözümü Videosu:

Küresel İklim Değişikliği:

İNDİRME ÖNİZLEMESİ:

Grafik Sorularını Videoyla Çöz!

İki şehir arasındaki basınç farkı sıfır olduğunda rüzgâr neden esmez? Küresel ısınmaya neden olan sera gazları hangileridir? Okul yazılıları ve bursluluk taktikleri için kanalımıza abone olun.

▶️ ÇÖZÜM VİDEOLARINI İZLE